Grafik shakllari: bosh-yelkalar va uchburchaklar

Shakl — grafikka chizilgan olomon psixologiyasi

Grafik shakli — narx qayta-qayta chizadigan ko'rinish. U takrorlanadi, chunki odamlar narxga o'xshash munosabat bildiradi: qayerda sotib olganini eslaydi, harakatni o'tkazib yuborganidan afsuslanadi, ishongan darajasi buzilganda vahimaga tushadi. Shakl fizika qonuni emas. U xaridorlar va sotuvchilar kuchi qanday o'zgarayotganining qisqa xulosasi va sizga uchta amaliy narsa beradi: signal darajasi, qayerda aniq xato qilganingiz (stop) va taxminiy maqsad.

Shakllar ikki oilaga bo'linadi:

• Burilish shakllari trend tugayotganini ko'rsatadi: bosh-yelkalar, qo'sh cho'qqi va qo'sh tub, harakat oxiridagi ponalar.
• Davom etish shakllari trend ichidagi tanaffusni ko'rsatadi: uchburchaklar, bayroq va vimpellar, finjon va dasta.

Bu darsda eng mashhur ikkitasini chuqur o'rganamiz — bosh-yelkalar va uchburchaklar. Bu yerdagi atamalar (bo'yin chizig'i, o'lchov maqsadi, retest, tasdiq) keyingi barcha shakl darslarida qayta ishlatiladi.

Bosh va yelkalar

Anatomiyasi

Bosh va yelkalar o'sish trendidan keyin paydo bo'ladi va besh qismdan iborat:

1. Chap yelka — davom etayotgan o'sish ichidagi cho'qqi, so'ng oddiy tuzatish.
2. Bosh — undan balandroq cho'qqi. Trend hali sog'lom ko'rinadi.
3. O'ng yelka — boshdan pastda to'xtagan ko'tarilish. Bu birinchi pastroq cho'qqi.
4. Bo'yin chizig'i — cho'qqilar orasidagi ikki tubdan o'tgan chiziq. U tekis yoki biroz qiya bo'lishi mumkin.
5. Buzilish — bo'yin chizig'idan pastda sham yopilishi. Shakl faqat shundan keyin mavjud.

Nega ishlaydi

Bozor tuzilmasi tilida aytsak, o'sish boshgacha yuqoriroq cho'qqi va yuqoriroq tub (HH, HL) yasab keldi. O'ng yelka — birinchi pastroq cho'qqi (LH): xaridorlar yangi cho'qqi qilishga urindi va qila olmadi. Bo'yin chizig'i buzilganda bosh bilan o'ng yelka orasidagi tub ham yo'qoladi — endi pastroq cho'qqi va pastroq tub bor. Bo'yin chizig'i bilan bosh orasida sotib olgan hamma zararda qoladi. Ularning bir qismi "zararsiz chiqib olay" deb narx qaytishini kutadi — shuning uchun narx ko'pincha bo'yin chizig'iga pastdan qaytib keladi (retest) va undan qaytariladi.

Misol: o'lchov maqsadi

Chap yelka $110 da, bosh $120 da, o'ng yelka $111 da. Ikkala tub $104 da — bu bo'yin chizig'i.

• Balandlik = bosh − bo'yin = $120 − $104 = $16.
• O'lchov maqsadi = bo'yin − balandlik = $104 − $16 = $88, ya'ni bo'yin chizig'idan taxminan 15% pastda.

Hajm paneliga ham qarang: chap yelkaga ko'tarilishda hajm kuchli edi, boshga ko'tarilishda kamroq, o'ng yelkada esa eng kam — narx hali o'sayotgan bo'lsa ham, ishtiyoq so'nib borardi. Buzilish kuni hajm keskin oshdi (sariq ustun). Katta hajm bilan buzilish jim kundagidan ko'ra ishonchliroq.

Qanday foydalanamiz (halol yondashuv)

Bu kursda biz short qilmaymiz, shuning uchun bosh-yelkalar kirish signali emas — u qo'lingizdagi aksiyalar uchun chiqish va himoya signali:

• O'ng yelka shakllanganda stop-lossni bo'yin chizig'idan sal pastga ko'chiring (masalan $103.50).
• Kunlik sham $104 dan past yopilsa — soting yoki hech bo'lmasa pozitsiyani qisqartiring. "Zararsiz qaytguncha kutaman" degan fikr foydani zararga aylantiradi.
• Buzilishni o'tkazib yuborgan bo'lsangiz, retest — oxirgi qulay chiqish: grafikda narx $104 ga qaytdi, o'tolmadi va keyin taxminan $93 gacha tushdi.
• Maqsad hududi yoki aniq yangi baza paydo bo'lguncha "arzonlashdi" deb sotib olmang.