Hajm va asosiy indikatorlar

Hajm — harakat ortidagi yoqilg'i

Savdo hajmi — ma'lum davrda qo'l almashgan aksiyalar soni. Narx bozor qayerga borganini aytadi; hajm esa u yerga borishda qancha ishtirokchi qatnashganini. Sotib olingan har bir aksiyani kimdir sotgan, shuning uchun hajm "xaridorlar va sotuvchilar" soni emas — bu kelishmovchilik va qiziqishning jadalligi.

Amaliy qoidalar:

• O'sayotgan, o'rtachadan yuqori hajmli harakatni ko'p ishtirokchi qo'llab-quvvatlaydi — ko'pincha institutlar, ularning xaridi kunlab davom etadi.
• Pasayayotgan yoki o'rtachadan past hajmli harakatni kam ishtirokchi qo'llab-quvvatlaydi. U davom etishi mumkin, lekin burilishi osonroq.
• Uzoq harakat oxiridagi hajm sakrashi ("kulminatsiya") ko'pincha holdan toyishni bildiradi: oxirgi xaridorlar yoki sotuvchilar harakat qilib bo'ldi.

Nisbiy hajm

Mutlaq raqamlar kam narsa aytadi: 2 million aksiya kichik kompaniya uchun ulkan, mega-kompaniya uchun esa sokin kun. Shuning uchun odatiy bilan solishtiring. Nisbiy hajm (RVOL) = bugungi hajm ÷ o'rtacha hajm (ko'pincha oxirgi 10–50 kun). RVOL 1 — oddiy kun; 2–3 — nimadir bo'lyapti (hisobot, yangilik, yorib o'tish); 0.7 dan past — sokin.

Kun ichida esa kunning shu vaqti bilan solishtiring: seansning birinchi va oxirgi 30 daqiqasida hajm har doim ko'proq.

Yorib o'tishdan oldingi o'nta shamda o'rtacha hajm 40 edi. Yorib o'tish shami 120 ni tashkil etdi — RVOL 3× — va ~$60 qarshilikdan ancha yuqorida, $61.80 da yopildi. Bu — tasdiqlangan yorib o'tish. Grafik oxiriga ham qarang: narx $64.80 da yangi cho'qqi qiladi, lekin 40 va 32 hajm bilan. Harakat sekinlashmoqda; aksiyani ushlab turgan kishi uchun bu vahima emas, stopni yaqinlashtirish sababi.

RSI: momentumni o'lchash

RSI (nisbiy kuch indeksi) odatda 14 davr ichidagi o'sishlar o'lchamini pasayishlar o'lchami bilan solishtiradi va natijani 0 dan 100 gacha shkalaga keltiradi. Soddalashtirilgan formula: RSI = 100 − 100 ÷ (1 + o'rtacha o'sish ÷ o'rtacha pasayish). 50 dan yuqori — o'sishlar ustun, 50 dan past — pasayishlar.

Klassik o'qish: 70 dan yuqori — "haddan tashqari sotib olingan", 30 dan past — "haddan tashqari sotilgan". Bu so'zlar yangi boshlovchini chalg'itadi. "Haddan tashqari sotib olingan" — "juda qimmat, hozir tushadi" degani emas; bu narx tez ko'tarilgan degani.

Bu kuchli o'sishda RSI 70 dan oshib, ~85 ga yetdi. "RSI 70 dan oshdi" deb sotish erta chiqib ketish bo'lardi. Kuchli o'sish trendida RSI ko'pincha 40 va 80+ orasida yuradi: 40–50 atrofida to'xtaydigan tuzatishlar normal, 70 dan yuqori qiymatlar esa kuchni tasdiqlaydi. Pasayish trendida diapazon pastga siljiydi (taxminan 20–60) va "haddan tashqari sotilgan" holat uzoq davom etishi mumkin.

Diapazonda RSI

RSI bozor yon harakatda bo'lganda eng yaxshi ishlaydi.

Bu yerda narx ~$40 qo'llab-quvvatlash va ~$46.50 qarshilik orasida tebranadi. Qarshilikda RSI ~75, qo'llab-quvvatlashga birinchi tegishda esa 27. Shu birikma — qo'llab-quvvatlash yonidagi past RSI — o'rinli xarid sharoiti. Lekin ikkinchi tegishga qarang: RSI faqat ~35 gacha tushadi, ya'ni qat'iy "30 dan pastda sotib ol" qoidasi signal bermaydi — daraja esa baribir ushlab turadi. Saboq: avval daraja, keyin indikator.