Neft $110: uzoqdagi hujum benzin narxiga qanday yetib keladi

2026-yil 19-oktabr kuni Brent nefti barreli $109,55 da yopildi — bu besh oydagi eng yuqori daraja. 20-oktabr kuni ichida narx $111,99 gacha ham chiqdi (Reuters). Ekranlarda yaxlit $110 ko'rinyapti. Bir yil oldin xuddi shu kuni bir barrel $61 turgan edi — o'sish ~80%.

Bu raqam faqat neft savdogarlariga tegishli emas. Quyida uchta savolga javob beramiz: nima bo'ldi, narx sizgacha qanday yetib keladi va u nega tushishga shoshilmaydi.

Saudiya ArabistoniAQSh

Nima bo'ldi

Yaqin Sharqda xavf oshdi. Ikki xabar bor — va ular bir xil darajada ishonchli emas:

• Da'vo: Yamandagi husiylar Saudiya Arabistonidagi neft ob'ektlariga — Yanbu'dagi Aramco ob'ekti va Shaybah koniga — hamda Riyod va Abha aeroportlariga zarba berganini aytmoqda. Saudiya hukumati buni tasdiqlamagan, Reuters ham mustaqil tekshira olmagan.
• Kuzatilgan holat: Kpler ma'lumotiga ko'ra, Fors ko'rfazida so'nggi 2 haftada kamida 18 ta kema hujumga uchragani xabar qilingan.

Neft hali to'liq to'xtamagan bo'lsa ham, bozor ehtimoliy uzilishga oldindan narx qo'yadi: xaridorlar "ertaga yetmay qolishi mumkin" deb bugun qimmatroq to'lashga rozi bo'ladi. Bloomberg yozganidek, Brent $110 ga maydan beri birinchi marta 16-oktabrda chiqqan (World Oil).

Zanjir: neftdan do'kongacha

Neft narxi bir necha bo'g'in orqali kundalik narxlarga o'tadi:

1. Neft — xom ashyo, barrel narxi jahon bozorida belgilanadi;
2. Benzin va dizel — neftni qayta ishlash zavodida tayyorlanadi, xom ashyo qimmatlasa ular ham qimmatlaydi;
3. Yo'l kira — yuk mashinasi, poyezd va samolyot yoqilg'isi qimmatlasa, tashish narxi oshadi;
4. Do'kon — tashib keltirilgan har bir mahsulot narxida shu xarajat bor.

Shuning uchun AQSh inflyatsiyasi hisobotida ham benzin eng katta sabablardan biri bo'lgan — sentabrda u bir oyda 9,1% qimmatlagan edi (inflyatsiya haqidagi maqolamiz).

AQShda benzin qancha

AAA ma'lumotiga ko'ra, 20-oktabr holatiga AQShda 1 gallon (≈3,8 litr) oddiy benzin o'rtacha $4,28 — litriga taxminan $1,13 (AAA). 2026-yil sentabri esa AQSh tarixidagi eng qimmat sentabr bo'ldi: oylik o'rtacha $4,33, oldingi sentabr rekordidan 50 sent yuqori.

"Raketa va pat"

Iqtisodchilar yoqilg'i narxining bir odatini shunday atashadi: neft qimmatlasa, benzin raketa kabi tez ko'tariladi; neft arzonlasa, benzin pat kabi sekin tushadi (Fortune). Ya'ni Yaqin Sharqdagi xavf ertaga yo'qolsa ham, kolonkadagi narx darrov eski joyiga qaytmaydi.

Nimaga qarash kerak

• Saudiya va husiylar bo'yicha rasmiy tasdiq yoki rad etish — da'vo tasdiqlanmasa, xavf "narxi" kamayishi mumkin;
• Ko'rfazdagi kema qatnovi — hujumlar to'xtasa yoki ko'paysa, birinchi bo'lib neft narxida ko'rinadi;
• 27–28-oktabr — AQSh Fed yig'ilishi: qimmat yoqilg'i inflyatsiyani qo'llab-quvvatlaydi, bu esa stavka qaroriga ta'sir qiladi (makro haqida).

Qisqa saboq: uzoqdagi xavf — yaqindagi narx. Neft narxi deyarli hamma narsaning narxida bor.

Ma'lumot uchun — investitsiya tavsiyasi emas. Raqamlar ko'rsatilgan sanaga tegishli; joriy qiymatni manbalardan tekshiring.