Anthropic birjaga chiqmoqchi: $2 trln kutilmoqda — bu narxni kim belgilaydi?

Sun'iy intellekt kompaniyasi Anthropic birjaga chiqishga — IPO'ga tayyorlanmoqda. Bozorda ~$2 trln qiymat haqida gapirilmoqda. Lekin bu raqam qayerdan chiqdi va nega boshqa tahlilchi o'n barobardan ham past baho beradi? Uchta savol bilan ko'rib chiqamiz.

Avval eng muhimi: kompaniya IPO sanasini ham, narxini ham tasdiqlamagan. Quyidagilar — matbuot xabarlari va tahlilchilar baholari.

AnthropicNasdaq

Nima bo'ldi

IPO (initial public offering) — kompaniya aksiyasini birinchi marta hammaga sotishi. Shu paytgacha aksiyalar faqat asoschilar, xodimlar va bir nechta fondda bo'ladi; IPO'dan keyin ular birjada erkin sotiladi.

• 1-iyun, 2026: Anthropic IPO prospektini AQSh qimmatli qog'ozlar komissiyasiga (SEC) maxfiy tarzda topshirgan (CNBC). Prospekt hali ochiq e'lon qilinmagan.
• 1-oktabr: Bloomberg xabariga ko'ra, rasmiy marketing 9-noyabr haftasidan boshlanishi mumkin (Bloomberg), debyut esa yil oxirigacha (Bloomberg).
• Kompaniyaning o'zi faqat IPO bozor sharoitiga va boshqa omillarga bog'liq ekanini aytgan (CNBC).

Qiymat yo'li

Rasmiy, kompaniya e'lon qilgan raqamlar — xususiy moliyalashtirish raundlari:

• 12-fevral, 2026: $30 mlrd yig'ilgan, qiymat $380 mlrd (Anthropic);
• 28-may, 2026: $65 mlrd yig'ilgan, qiymat $965 mlrd (Anthropic).

IPO'dagi ~$2 trln esa rasmiy raqam emas: Bloomberg Intelligence bahosi $1,8–2 trln, CNBC esa bu raqam kompaniyadan emas, investorlarning hisob-kitobidan kelganini yozgan.

Investorlar qanday javob berdi

Bitta kompaniyaga ikki xil baho:

• bozor kutishi — ~$2 trln;
• mustaqil tadqiqot firmasi New Constructs — ~$150 mlrd. U IPO'ni "yilning eng bema'ni IPO'si" deb atadi va zararlar hamda ochiq kodli modellar raqobatini sabab qilib ko'rsatdi (CNBC). Bu baho ham ochiq prospekt emas, matbuotga chiqqan raqamlar asosida qilingan.

Mana shu narx — kelishuv degani. Yakuniy aksiya narxini kompaniya, IPO'ni tashkil qiladigan banklar va yirik investorlar marketing jarayonida kelishib belgilaydi. Talab katta bo'lsa narx ko'tariladi, kichik bo'lsa — tushiriladi yoki IPO kechiktiriladi.

SpaceX

Taqqoslash uchun: SpaceX 2026-yil 11-iyunda IPO'da $75 mlrd yig'di (aksiyasi $135 dan) — bu tarixdagi eng katta IPO, qiymati ~$1,77 trln bo'lgan (CNBC).

Endi nimaga qarash kerak

• Ochiq prospekt. IPO'dan oldin prospekt ochiq e'lon qilinadi: unda daromad, zarar, xarajatlar va xavflar rasmiy yoziladi. Hozirgi raqamlarning ko'pi — sizib chiqqan yoki manbalarga tayangan ma'lumot.
• Narx oralig'i. Marketing boshlanganda banklar aksiya narxi oralig'ini e'lon qiladi — ana shunda "$2 trln" o'rniga haqiqiy raqam paydo bo'ladi.
• Qisqa saboq: kutish — hali narx emas. Sarlavhadagi qiymat bilan IPO kunidagi narx ko'pincha bir xil bo'lmaydi.

Ma'lumot uchun — investitsiya tavsiyasi emas. Kompaniya birjada emas, uning halol skrining holati yo'q. Raqamlar ko'rsatilgan sanalarga tegishli.