KirishHisob ochish
Bozor

SPAC nima?

Qisqacha

"Bo'sh chek" kompaniya: IPO orqali pul yig'adi, keyin xususiy kompaniya bilan qo'shilib, uni birjaga olib chiqadi.

Boshqa nomlari: de-SPAC, blank check

SPAC (Special Purpose Acquisition Company) — "bo'sh chek" kompaniya: uning hech qanday biznesi yo'q, yagona maqsadi — IPO orqali pul yig'ib, keyinchalik xususiy kompaniyani topib, u bilan qo'shilish va shu yo'l bilan uni birjaga olib chiqish.

SPAC qanday ishlaydi

  1. IPO. SPAC odatda $10 lik birliklar (unit) sotadi. Birlik ko'pincha bitta aksiya va warrant'dan (keyinchalik aksiya sotib olish huquqi) iborat bo'ladi. Yig'ilgan pul maxsus trast hisobida saqlanadi.
  2. Nishon izlash. Homiy (sponsor) jamoasi odatda 18–24 oy ichida qo'shiladigan kompaniyani topishi kerak. Topa olmasa, pul investorlarga qaytariladi.
  3. Qo'shilish (de-SPAC). Kelishuv e'lon qilinadi va aksiyadorlar ovoz beradi. Rozi bo'lmagan investor aksiyasini trastdagi ulush bo'yicha (taxminan $10 va to'plangan foiz) qaytarib berishi (redemption) mumkin.
  4. Qo'shilishdan keyin SPAC tikeri yangi kompaniya nomi va tikeriga o'zgaradi.

Risklar

  • Ulush suyulishi. Homiylar juda arzonga katta ulush (odatda IPO'dan keyingi aksiyalarning taxminan 20%) oladi; warrant'lar ham keyinchalik yangi aksiya qo'shadi.
  • Qo'shilishdan keyingi natija. Ko'p de-SPAC kompaniyalari qo'shilgandan keyin keskin tushgan; prognozlar ko'pincha optimistik bo'ladi.
  • Trastdan yuqori narx. SPAC aksiyasini trast qiymatidan qimmatga olsangiz, redemption sizni to'liq himoya qilmaydi.

Shuningdek, trastdagi pul odatda foizli davlat qog'ozlarida saqlanadi — halol investorlar uchun bu alohida savol; halol skrining va metodologiyaga qarang.

Misol

To'qima SPAC:

  • IPO: 20 000 000 ta aksiya × $10 = $200 mln trastga.
  • Homiy aksiyalari: 5 000 000 ta, deyarli tekinga olingan.
  • Jami aksiyalar: 25 000 000 → homiy ulushi 5 ÷ 25 = 20%.
  • Har bir aksiyaga to'g'ri keladigan trast puli: $200 mln ÷ 25 mln = $8, garchi ommaviy investorlar $10 to'lagan bo'lsa ham.

Investor kelishuv e'lonidan keyin 1000 ta aksiyani $10,50 dan oldi. Redemption qiymati $10,20:

  • Redemption qilsa: (10,50 − 10,20) × 1000 = $300 zarar.
  • Qolib, aksiya qo'shilishdan keyin $6 ga tushsa: (10,50 − 6) × 1000 = $4500 zarar (≈ −42,9%).

Xatolar va maslahatlar

  • SPAC aksiyasini sotib olishdan oldin uning trast qiymatini va redemption muddatini bilib oling — trastdan yuqori to'langan har bir dollar himoyasiz.

  • Homiy aksiyalari va warrant'lar keltiradigan ulush suyulishini hisoblang: "$10 lik" aksiya ortida ko'pincha kamroq real pul turadi.

  • Qo'shilish e'lonidagi optimistik prognozlarga emas, kompaniyaning haqiqiy tushumi va foydasiga qarang.

Ko'p beriladigan savollar

SPAC aksiyasi $10 dan pastga tushishi mumkinmi?
Qo'shilishgacha narx odatda trast qiymati atrofida turadi, lekin qo'shilish tugagach, redemption huquqi yo'qoladi va narx $10 dan ancha pastga tushishi mumkin.
SPAC va oddiy IPO farqi nima?
Oddiy IPO'da kompaniya o'zi birjaga chiqadi va hisobotlar tekshiruvidan o'tadi. SPAC'da esa avval bo'sh kompaniya birjaga chiqadi, keyin xususiy kompaniya u bilan qo'shilib, birjaga "orqa eshik" orqali kiradi.

Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring

Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.

Bepul ro'yxatdan o'tishAkademiya haqida

Bog'liq atamalar

IPO

Shu mavzuda o'qing