Doji nima?
Qisqacha
Ochilish va yopilish deyarli teng bo'lgan sham — xaridor va sotuvchi muvozanatda, ikkilanish belgisi.
Doji — ochilish va yopilish narxi deyarli teng bo'lgan sham. Uning tanasi juda ingichka, ba'zan bitta chiziqdek, soyalari esa har xil uzunlikda bo'lishi mumkin. Doji davr davomida xaridor ham, sotuvchi ham ustunlikka erisha olmaganini, bozor ikkilanib turganini bildiradi.
Qanday aniqlanadi
Qat'iy formula yo'q, lekin amalda tana butun diapazonning taxminan 5–10% idan kichik bo'lsa, sham doji deb hisoblanadi: |Close − Open| ÷ (High − Low).
Turlari
- Oddiy doji — ikki tomonda ham soya bor.
- Uzun oyoqli doji — ikkala soya ham uzun, kun ichida kuchli tebranish bo'lgan.
- Ninachi (dragonfly) — uzun pastki soya, yuqori soya deyarli yo'q.
- Qabr toshi (gravestone) — uzun yuqori soya, pastki soya deyarli yo'q.
Qachon foydali
Doji o'zi yo'nalish ko'rsatmaydi. Uning ma'nosi kontekstga bog'liq: uzoq o'sishdan keyin qarshilik yonida paydo bo'lsa, xaridorlar charchaganiga ishora qilishi mumkin. Yon harakatdagi (flet) bozorda esa doji odatiy hol va deyarli hech narsa anglatmaydi. Doji ko'pincha tong yulduzi kabi kattaroq shakllarning bir qismi bo'ladi. Keyingi sham yo'nalishni tasdiqlamaguncha xulosa chiqarmaslik kerak.
Tana — kim yutganini, soya — kim rad etilganini ko'rsatadi. Marubozu: deyarli soyasiz to'liq tana. Pirildoq va doji: kichik tana, ikkilanish. Bolg'a va ninachi doji: pastdagi narx rad etildi. Tushayotgan yulduz va qabrtosh doji: yuqoridagi narx rad etildi.
Misol
To'qima misol: aksiya besh kun ketma-ket o'sib, $68 dan $75 gacha chiqdi. Oltinchi kuni sham: ochilish $75,10, yopilish $75,05, eng yuqori $76,40, eng past $73,90.
- Tana: $75,10 − $75,05 = $0,05.
- Diapazon: $76,40 − $73,90 = $2,50.
- Tana ulushi: 0,05 ÷ 2,50 = 2% — bu doji.
Narx kun ichida ikki tomonga ham $1 dan ortiq yurdi, lekin deyarli ochilgan joyida yopildi. Ertasi kuni narx $73,90 dan pastda yopilsa — bu pasayishga tasdiq bo'lishi mumkin. $76,40 dan yuqorida yopilsa — o'sish davom etmoqda.
Xatolar va maslahatlar
Dojini yolg'iz savdo signali sifatida ishlatmang: undan keyingi shamning yopilishini kuting.
Yon harakat paytidagi dojilar odatda ahamiyatsiz — ular faqat trend oxirida yoki muhim daraja yonida e'tiborga loyiq.
Juda kichik taymfreymlarda (1–5 daqiqa) dojilar shunchalik ko'pki, ularning qiymati deyarli yo'q.
Ko'p beriladigan savollar
- Doji paydo bo'lsa sotish kerakmi?
- Yo'q, doji faqat ikkilanish belgisi. Qaror uchun kontekst (trend, daraja, hajm) va keyingi shamning tasdig'i kerak.
- Doji yashil yoki qizil bo'ladimi?
- Tana juda kichik bo'lgani uchun rangi deyarli ahamiyatsiz. Doji'da muhimi — soyalarning uzunligi va u qayerda paydo bo'lgani.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.