Sham (candlestick) nima?
Candlestick
Qisqacha
Bir davrdagi narxni ko'rsatuvchi shakl: tanasi ochilish va yopilishni, soyalari eng yuqori va eng past narxni ko'rsatadi.
Boshqa nomlari: sham, candle
Sham (candlestick) — narx grafigining bitta davrdagi harakatini ko'rsatuvchi shakl. Har bir sham to'rtta narxdan tuziladi — OHLC: ochilish, eng yuqori, eng past va yopilish. Davr esa taymfreymga bog'liq: kunlik grafikda bir sham — bir kun, soatlikda — bir soat.
Sham tuzilishi
- Tana — ochilish va yopilish orasidagi qism. Yopilish ochilishdan yuqori bo'lsa, sham o'suvchi (odatda yashil yoki oq), past bo'lsa — tushuvchi (qizil yoki qora).
- Soyalar (wick) — tanadan yuqori va pastga chiqqan ingichka chiziqlar; davr ichidagi eng yuqori va eng past narxni ko'rsatadi.
Sham nimani aytadi
- Katta tana, kichik soyalar — bir tomon (xaridor yoki sotuvchi) aniq ustun bo'lgan.
- Kichik tana, uzun soyalar — kurash bo'lgan, lekin hech kim g'olib chiqmagan (doji ga o'xshash).
- Uzun pastki soya — narx pastga tushirilgan, lekin xaridorlar uni qaytarib ko'targan (hammer).
Shamlar birikmalari — engulfing, yulduzlar va boshqalar — sham patternlari deb ataladi. Lekin bitta sham kontekstsiz ko'p narsa demaydi: u qaysi darajada (support/resistance), qanday trendda va qanday hajm bilan paydo bo'lgani muhim. Sham faqat davr yopilgandan keyin "tayyor" bo'ladi — yopilmagan sham hali o'zgarishi mumkin.
Yashil sham: yopilish ochilishdan yuqori. Qizil: past. Soyalar narx qayergacha borib qaytganini ko'rsatadi.
Misol
Masalan (to'qima kunlik sham): ochilish $100, eng yuqori $104, eng past $98,50, yopilish $103.
- Yopilish > ochilish → o'suvchi (yashil) sham.
- Tana: $103 − $100 = $3.
- Yuqori soya: $104 − $103 = $1. Pastki soya: $100 − $98,50 = $1,50.
- Butun diapazon: $104 − $98,50 = $5,50; tana uning taxminan 54,5% i.
Talqin: kun davomida narx pastga tushdi, lekin xaridorlar uni ko'tarib, kunning yuqori qismida yopishdi.
Xatolar va maslahatlar
Shamni hali yopilmasdan baholamang — so'nggi daqiqalarda shakli butunlay o'zgarishi mumkin.
Bitta shamga asoslanib savdo qilmang: daraja, trend va hajm bilan tasdiqlang.
Bir xil sham turli taymfreymlarda turlicha og'irlikka ega: kunlik sham 5 daqiqalikdan ko'proq ma'lumot beradi.
Ko'p beriladigan savollar
- Yashil va qizil sham nimani anglatadi?
- Yashil — davr yopilishi ochilishdan yuqori, ya'ni narx o'sgan. Qizil — yopilish ochilishdan past, narx tushgan. Ranglarni grafik sozlamalarida o'zgartirish mumkin.
- Sham grafigini qanday o'qish kerak?
- Avval tananing kattaligi va rangiga, keyin soyalarga qarang, so'ng shamni oldingi shamlar va muhim narx darajalari bilan solishtiring.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.