VWAP nima?
Qisqacha
Hajm bilan tortilgan o'rtacha narx: kun boshidan Σ(narx × hajm) ÷ Σhajm. Har kuni qaytadan hisoblanadi.
Boshqa nomlari: volume weighted average price
VWAP (volume-weighted average price, hajm bilan tortilgan o'rtacha narx) — kun boshidan beri bajarilgan barcha savdolarning o'rtacha narxi, bunda har bir narx o'sha narxda qancha aksiya sotilgani bilan "tortiladi". Ko'p savdo bo'lgan narx o'rtachaga ko'proq ta'sir qiladi.
Formula
VWAP = Σ(narx × hajm) ÷ Σhajm, asosiy seans boshidan hisoblanadi va har kuni qaytadan boshlanadi.
Grafik platformalarida narx sifatida odatda har bir shamning tipik narxi olinadi: (High + Low + Close) ÷ 3.
Nega muhim
VWAP — o'sha kuni bozorga kirganlarning "o'rtacha tannarxi". Narx VWAP'dan yuqorida bo'lsa, bugun xarid qilganlarning ko'pchiligi foydada va kun ichidagi kayfiyat xaridorlar tomonida; pastda bo'lsa — aksincha. Yirik institutsional investorlar katta buyurtmalarni ko'pincha VWAP'ga nisbatan baholaydi: VWAP'dan arzonroq sotib olish yaxshi bajarilish hisoblanadi.
Qanday ishlatiladi
- Kun ichidagi treyderlar uchun dinamik qo'llab-quvvatlash yoki qarshilik.
- Trend filtri: VWAP'dan yuqorida — faqat long, pastda — ehtiyotkorlik.
- Kirish narxini baholash: narx VWAP'dan juda uzoqlashgan bo'lsa, quvish xavfli.
Cheklovlar
VWAP — kun ichidagi indikator. Kunlik va undan katta taymfreymlarda u ma'nosini yo'qotadi. Kun boshida u kam ma'lumotga asoslangani uchun tez o'zgaradi, kun oxiriga borib esa juda sekin harakatlanadi.
Sariq chiziq — VWAP. Ochilishdan keyin narx $148.60 gacha tushib, VWAP ostida qoldi. 10:15 dagi sham hajm oshishi bilan (72 ming) VWAP ustida, $150.20 da yopildi. 11:00 dagi tuzatish VWAP'ga (~$150.30) tegib qaytdi — xaridorlar "adolatli narx"ni himoya qildi.
Misol
To'qima misol, kun boshidan uch guruh savdo:
- 1 000 ta aksiya × $50 = $50 000
- 1 000 ta aksiya × $51 = $51 000
- 3 000 ta aksiya × $52 = $156 000
Σ(narx × hajm) = 50 000 + 51 000 + 156 000 = $257 000. Σhajm = 5 000 ta aksiya.
VWAP = 257 000 ÷ 5 000 = $51,40.
Oddiy o'rtacha narx (50 + 51 + 52) ÷ 3 = $51,00 bo'lardi. VWAP yuqoriroq, chunki eng ko'p savdo $52 da bo'lgan. Agar hozir narx $51,80 bo'lsa, u VWAP'dan yuqorida — bugungi xaridorlarning ko'pchiligi foydada.
Xatolar va maslahatlar
VWAP'ni kunlik grafikda ishlatmang — u har kuni yangidan boshlanadi va faqat kun ichida ma'noga ega.
Pre-market ma'lumoti kiritilgan-kiritilmaganini tekshiring: bu VWAP qiymatini sezilarli o'zgartirishi mumkin.
Narx VWAP'dan uzoqlashganda quvish o'rniga, unga yaqinlashishini kutish ko'pincha yaxshiroq R:R beradi.
Ko'p beriladigan savollar
- Narx VWAP'dan yuqorida bo'lsa sotib olish kerakmi?
- Bu faqat kun ichidagi kayfiyat xaridorlar tomonida ekanini ko'rsatadi. Qaror uchun daraja, trend va risk rejasi ham kerak.
- VWAP har kuni nolga qaytadimi?
- Ha, standart VWAP har bir savdo kuni boshida qaytadan hisoblanadi. Bir necha kunni qamrab oluvchi variantlar ham bor (masalan, ma'lum sanadan boshlangan VWAP), lekin ular alohida sozlanadi.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.