EPS nima?
Qisqacha
Bir aksiyaga to'g'ri keladigan sof foyda: sof foyda ÷ aksiyalar soni.
Boshqa nomlari: earnings per share
EPS (earnings per share) — kompaniya sof foydasining bitta aksiyaga to'g'ri keladigan qismi. Bu fundamental tahlilning eng ko'p ishlatiladigan ko'rsatkichlaridan biri va P/E ning asosi.
Formula
- EPS = (sof foyda − imtiyozli aksiya dividendlari) ÷ o'rtacha oddiy aksiyalar soni
Imtiyozli aksiyalar bo'lmasa, oddiygina sof foyda ÷ aksiyalar soni. Basic EPS hozirgi aksiyalar soni bilan, diluted EPS esa optsion, konvertatsiya qilinadigan obligatsiya kabi kelajakda aksiyaga aylanishi mumkin bo'lgan qog'ozlarni ham hisobga olib hisoblanadi — u biroz pastroq va ehtiyotkorroq ko'rsatkich.
Nimaga e'tibor berish kerak
- O'sish dinamikasi bir chorakdagi raqamdan muhimroq.
- Buyback: kompaniya o'z aksiyalarini sotib olsa (buyback), aksiyalar soni kamayadi va foyda o'zgarmasa ham EPS o'sadi.
- Dilution: yangi aksiya chiqarilsa (dilution), EPS pasayadi.
- GAAP va adjusted: kompaniyalar ko'pincha bir martalik xarajatlarsiz "adjusted EPS" ni ham e'lon qiladi. Ikkalasini ajrating.
Choraklik hisobotda bozor EPS ni analitiklar kutganiga solishtiradi.
Sof foyda har to'rt holatda $20m. Aksiyalar soni kamaysa (buyback) EPS o'sadi, ko'paysa (dilution) — har bir aksiyaga kamroq foyda tushadi.
Misol
Masalan (to'qima): sof foyda $500 mln, imtiyozli aksiya dividendlari $20 mln, o'rtacha aksiyalar soni 240 mln.
- Basic EPS: ($500 − $20) ÷ 240 = $2,00.
- Optsionlar tufayli yana 10 mln aksiya qo'shilishi mumkin: diluted EPS = $480 ÷ 250 = $1,92.
- Kompaniya buyback qilib, aksiyalar sonini 220 mln ga tushirdi, foyda o'sha-o'sha: $480 ÷ 220 ≈ $2,18 — EPS taxminan 9,1% ga oshdi, garchi foyda o'smagan bo'lsa ham.
Xatolar va maslahatlar
EPS o'sishini sof foyda o'sishi bilan solishtiring: farq katta bo'lsa, sababi buyback bo'lishi mumkin.
Adjusted EPS doimo GAAP EPS dan ancha yuqori bo'lsa, qaysi xarajatlar 'bir martalik' deb chiqarilayotganini tekshiring.
Turli kompaniyalarning EPS ini to'g'ridan-to'g'ri solishtirmang — $5 EPS $1 EPS dan 'yaxshi' degani emas, aksiya narxi va soni boshqa.
Ko'p beriladigan savollar
- EPS manfiy bo'lsa nimani anglatadi?
- Kompaniya bu davrda zarar ko'rgan. Bunday holda P/E hisoblanmaydi va kompaniyani boshqa ko'rsatkichlar bilan baholash kerak.
- Basic va diluted EPS farqi nima?
- Diluted EPS optsion va konvertatsiya qilinadigan qog'ozlar aksiyaga aylansa, nima bo'lishini hisobga oladi, shuning uchun odatda pastroq va ehtiyotkorroq.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
- Fundamental tahlil asoslariUchta moliyaviy hisobot, foyda va zarar hisobotini qatorma-qator o'qish, marjalar, EPS, aksiyalar soni, ROE/ROIC va biznes sifati cheklisti.Darsni ochish · 12 daq.
- Baholash: P/E, P/S, EV/EBITDA va PEGAksiya qimmatmi yoki arzon? Trailing va forward P/E, P/S, P/B, P/FCF, EV/EBITDA, PEG, foyda rentabelligi, tarixiy oraliq va kompaniyani ssenariylar bilan baholash.Darsni ochish · 13 daq.
- Hisobot mavsumiKompaniyalar har chorakda hisobot beradi: kalendar, konsensus, beat/miss, prognoz, konferens-qo'ng'iroq, kutilgan harakat, gap va drift, hisobotdan oldin pozitsiyani boshqarish.Darsni ochish · 13 daq.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.