G'arar nima?
Gharar
Qisqacha
Shartnomadagi haddan tashqari noaniqlik yoki mavhumlik. Islomiy moliyada shartnomani buzuvchi omil hisoblanadi.
Boshqa nomlari: gharar
G'arar — shartnomadagi haddan tashqari noaniqlik yoki mavhumlik: tomonlar nima sotilayotganini, uning miqdori, sifati, narxi yoki topshirilish muddatini aniq bilmaydi. Islomiy moliyada jiddiy g'arar shartnomani buzuvchi omil hisoblanadi.
Qanday farqlanadi
Har qanday bitimda biroz noaniqlik bor — masalan, aksiya narxi ertaga qancha bo'lishini hech kim bilmaydi. Bunday "kichik" g'arar odatda kechiriladi. Muammo — shartnomaning predmeti yoki shartlari noaniq bo'lganda: hali mavjud bo'lmagan narsani sotish, natijasi butunlay tasodifga bog'liq bitimlar, shartlari tushunarsiz murakkab mahsulotlar.
Investor uchun
Aksiya sotib olish — real kompaniyadagi aniq ulushni sotib olish, shuning uchun u odatda g'arar hisoblanmaydi. Ko'proq bahs-munozara derivativlar atrofida: CFD, ba'zi optsionlar va fyucherslar, ayniqsa "yo hammasi, yo hech narsa" tipidagi binar optsionlar. Bunday mahsulotlarda g'arar ko'pincha maysir (qimor) bilan birga uchraydi. Ulamolar o'rtasida ayrim instrumentlar bo'yicha ixtilof bor, shuning uchun bu yerda umumiy tamoyil bilan cheklanamiz.
Amaliy xulosa
Agar mahsulot nimaga egalik qilayotganingizni, qanday daromad olishingizni va qanday holatda yo'qotishingizni aniq tushuntira olmasa — bu g'arar belgisi bo'lishi mumkin.
Ma'lumot uchun, fatvo emas.
Misol
Ikki to'qima holatni solishtiramiz:
- Aksiya. $500 ga $50 dan 10 ta aksiya olasiz. Nima sotib olganingiz aniq: kompaniyaning 10 ta ulushi. Narx o'zgarishi mumkin, lekin aktiv va egalik aniq.
- Binar optsion. $50 to'laysiz: soat 16:00 da narx $100 dan yuqori bo'lsa $90 olasiz, aks holda $0. Hech qanday aktivga egalik yo'q, natija "yo hammasi, yo hech narsa".
Ikkinchi holatda ehtimollik 50/50 bo'lsa ham, o'rtacha natija: 0,5 × $40 − 0,5 × $50 = −$5 har tikishga. Bunday mahsulotlar g'arar va maysir bo'yicha eng ko'p tanqid qilinadi.
Xatolar va maslahatlar
Murakkab mahsulotni tushunmasangiz, avval uning mohiyatini o'rganing — tushunarsizlikning o'zi g'arar belgisi bo'lishi mumkin.
CFD va real aksiya farqini biling: CFD'da aktivga egalik qilmaysiz, faqat narx farqi bo'yicha shartnoma tuzasiz.
Derivativlar bo'yicha savolda bitta manbaga emas, ishonchli olimning aniq holatga oid fikriga tayaning.
Halol moliya atamalari umumiy tushuntirish uchun — fatvo emas. Investitsiya tavsiyasi ham emas.
Ko'p beriladigan savollar
- Aksiya savdosi g'arar hisoblanadimi?
- Odatda yo'q: aksiya — aniq kompaniyadagi aniq ulush, narxning kelajakdagi o'zgarishi esa kechiriladigan noaniqlik. Ko'proq bahs derivativlar va binar optsionlar atrofida.
- G'arar va maysir farqi nima?
- G'arar — shartnomadagi noaniqlik, maysir — natija omadga bog'liq bo'lgan qimor. Ular ko'pincha birga uchraydi, lekin tushuncha sifatida farq qiladi.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
- Halol investitsiya asoslariAksiya halol skriningdan qanday o'tadi: biznes faoliyati, AAOIFI ning uchta nisbati raqamlar bilan, shubhali holatlar va nima qilib bo'lmaydi.Darsni ochish · 12 daq.
- Firibgarlik va CFD'dan qanday saqlanishCFD va yelka raqamlarda, pump and dump, Telegram "signal" firibgarliklari, soxta brokerlar, kafolatli daromad sxemalari va brokerni tekshirish tartibi.Darsni ochish · 13 daq.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.