CFD nima?
Qisqacha
Narx farqi bo'yicha shartnoma: aksiyaning o'zi emas, broker bilan narxga tikish. Odatda yelkali va tunda foiz olinadi.
Batafsil →Boshqa nomlari: contract for difference
CFD (contract for difference — narx farqi bo'yicha shartnoma) — aksiyaning o'zini emas, uning narxi o'zgarishini broker bilan tuziladigan shartnoma. Siz aksiya egasi bo'lmaysiz: pozitsiya ochilgan va yopilgan narx orasidagi farq siz bilan broker o'rtasida naqd hisoblanadi.
Qanday ishlaydi
- Odatda yelkali: pozitsiyaning faqat bir qismini garov sifatida qo'yasiz.
- Pozitsiya tunda ochiq qolsa, moliyalash haqi (overnight fee) olinadi — mohiyatan foiz.
- Narx tushishiga ham (short) oson tikish mumkin.
- Dividend to'lansa, hisobingizga naqd tuzatish sifatida qo'shiladi yoki ayiriladi, lekin ovoz berish va boshqa aksiyador huquqlari yo'q.
Oddiy aksiyadan farqi
Brokerda haqiqiy aksiya sotib olsangiz, u sizning nomingizda saqlanadi. CFD da esa sizning qarshi tomoningiz — brokerning o'zi, shuning uchun brokerning ishonchliligi va regulyatori ayniqsa muhim. AQShda CFD chakana investorlarga taklif qilinmaydi; ular boshqa yurisdiksiyalardagi brokerlar orqali sotiladi. Ko'p regulyatorlar CFD sotuvchi brokerlardan chakana mijozlarning qancha qismi pul yo'qotishini oshkor qilishni talab qiladi — bu ulush odatda yuqori.
Halol nuqtai nazardan CFD egalikni bermaydi va odatda foizli moliyalashni o'z ichiga oladi — bu masalada riba va gharar tushunchalariga qarang.
Yelka zararni ham ko'paytiradi: depozit zarari = narx o'zgarishi × yelka. 1:20 da 5% tushish butun depozitni yo'q qiladi (amalda broker undan oldinroq yopadi).
$1 000 depozit bilan 1:10 yelkada $10 000 pozitsiya. Yiliga ~7% stavkada oyiga ~$58, yiliga $700 — depozitning 70%. Stavka namuna uchun, brokerga qarab farq qiladi.
Misol
Masalan (to'qima): $2000 garov, 5× yelka → $10 000 lik aksiya CFD pozitsiyasi.
- Moliyalash haqi yiliga 7% bo'lsa: $10 000 × 7% ÷ 365 ≈ $1,92 kuniga.
- 60 kun ushlab tursangiz: ≈ $115 — narx umuman o'zgarmasa ham, garovingizning taxminan 5,75% i.
- Narx 10% tushsa: −$1000, ya'ni garovning 50% i.
Xuddi shu $2000 ga haqiqiy aksiya olsangiz, tunda haq to'lamaysiz, 10% tushish esa −$200 bo'ladi.
Xatolar va maslahatlar
Uzoq muddatli investitsiya uchun CFD odatda qimmat: moliyalash haqi har kuni yig'ilib boradi.
Brokerdan nima sotib olayotganingizni aniqlang: haqiqiy aksiyami yoki CFD mi. Ilovalarda ular bir xil ko'rinishi mumkin.
Brokerning regulyatori va mijoz pullari alohida saqlanishini tekshiring — CFD da qarshi tomon aynan broker.
Ko'p beriladigan savollar
- CFD va haqiqiy aksiya farqi nima?
- Haqiqiy aksiyada siz kompaniyaning ulushiga egasiz. CFD da faqat broker bilan narx o'zgarishi bo'yicha shartnoma bor, egalik yo'q.
- Nega ko'pchilik CFD da pul yo'qotadi?
- Asosan yelka tufayli: kichik narx harakati garovga katta ta'sir qiladi. Bunga moliyalash haqi va spred qo'shiladi.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
- Halol investitsiya asoslariAksiya halol skriningdan qanday o'tadi: biznes faoliyati, AAOIFI ning uchta nisbati raqamlar bilan, shubhali holatlar va nima qilib bo'lmaydi.Darsni ochish · 12 daq.
- Firibgarlik va CFD'dan qanday saqlanishCFD va yelka raqamlarda, pump and dump, Telegram "signal" firibgarliklari, soxta brokerlar, kafolatli daromad sxemalari va brokerni tekshirish tartibi.Darsni ochish · 13 daq.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.