Riba nima?
Qisqacha
Qarz evaziga olinadigan yoki to'lanadigan foiz (ustama). Islomda taqiqlangan.
Boshqa nomlari: interest, foiz, usury
Riba — qarz evaziga shartlangan ortiqcha to'lov, ya'ni foiz (ustama). Islomda riba olish ham, berish ham qat'iy taqiqlangan; islomiy moliya tizimining katta qismi aynan foizsiz muqobillar yaratishga qaratilgan.
Aksiya investori uchun qayerda uchraydi
- Kompaniya darajasida. Deyarli har bir yirik kompaniya foizli qarz oladi yoki pulini foizli depozitda saqlaydi. Shuning uchun skriningda qarz nisbati va foizli aktivlar nisbati tekshiriladi, foiz daromadi esa nohalal daromad hisoblanadi.
- Investor darajasida. Marja hisobida broker bergan qarzga foiz to'lanadi. Ko'pchilik ulamolar marja bilan savdoni shu sababli ruxsat etilmagan deb hisoblaydi.
- Bo'sh pul. Ba'zi brokerlar hisobdagi ishlatilmagan pulga avtomatik foiz to'laydi.
Muqobillar
Islomiy moliyada foiz o'rniga foyda va zararni bo'lishish (mudoraba, mushoraka), savdo ustamasi (murobaha) yoki ijara kabi tuzilmalar ishlatiladi. Obligatsiya o'rniga — sukuk. Kompaniya darajasidagi kichik foiz daromadi uchun esa tozalash qo'llaniladi.
Ma'lumot uchun, fatvo emas.
Misol
To'qima holat: investor $10 000 lik aksiya sotib oladi — $5000 o'z puli va $5000 marja qarzi, yillik 8% bilan.
- Bir yillik foiz: $5000 × 8% = $400 — bu riba to'lovi.
Ikkinchi holat: broker hisobdagi bo'sh $2000 ga yillik 4% to'laydi → $2000 × 4% = $80. Bu foiz daromadi; ko'plab ulamolar uni o'zi uchun ishlatmasdan sadaqa qilishni tavsiya qiladi. Brokerda bunday funksiyani o'chirib qo'yish imkoni bo'lsa, buni oldindan qilish mumkin.
Xatolar va maslahatlar
Broker hisobini ochishda marja hisobi emas, naqd (cash) hisob turini tanlash mumkinligini tekshiring.
Hisobdagi bo'sh pulga avtomatik foiz to'lanishi (sweep) yoki yo'qligini broker shartlaridan aniqlang.
Kompaniyaning foizli qarzi bo'lishi o'z-o'zidan uni skriningdan chiqarmaydi — muhimi nisbat standart chegarasida bo'lishi.
Halol moliya atamalari umumiy tushuntirish uchun — fatvo emas. Investitsiya tavsiyasi ham emas.
Ko'p beriladigan savollar
- Aksiyaga investitsiya riba hisoblanadimi?
- Aksiya — kompaniyadagi egalik ulushi, qarz emas, shuning uchun o'z-o'zidan riba emas. Lekin kompaniyaning foizli qarz va daromadlari skrining orqali tekshiriladi.
- Brokerdagi bo'sh pulga to'langan foizni nima qilish kerak?
- Ko'plab ulamolar bunday foizni shaxsiy ehtiyojga ishlatmasdan sadaqa qilishni tavsiya qiladi. Aniq holat bo'yicha ishonchli olimdan so'rash ma'qul.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
- Aksiya nima va uning narxi nega o'zgaradiAksiya — biznesdagi haqiqiy ulush. IPO, bozor kapitalizatsiyasi, narx qanday shakllanishi, daromad qayerdan kelishi va risklar.Darsni ochish · 11 daq.
- Halol investitsiya asoslariAksiya halol skriningdan qanday o'tadi: biznes faoliyati, AAOIFI ning uchta nisbati raqamlar bilan, shubhali holatlar va nima qilib bo'lmaydi.Darsni ochish · 12 daq.
- O'sish va qiymat aksiyalariIkki uslubning ta'rifi va metrikalari, o'sish sifati, qiymat tuzog'i, foiz stavkalariga sezgirlik (diskontlash misoli bilan), uslublar almashinuvi, halol ro'yxatning og'ishi va aralash portfel.Darsni ochish · 12 daq.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.
Bog'liq atamalar
Shu mavzuda o'qing
- Fed stavkasi, inflyatsiya va aksiya bozori: investor uchun minimal makroFed stavkasi va CPI nima, nega ular aksiyalarni siljitadi va halol investor foizni qanday kuzatadi — iqtisodchi bo'lmasdan bilish kerak bo'lgan minimum.
- Short interest: qisqa pozitsiyalar nimani bildiradi (va short halolmi)Short interest va days to cover nima, FINRA ma'lumotini qanday o'qish kerak, u nimani aytmaydi — va qisqa sotish haqida ulamolar nima deydi.
- Soha nomidan ko'rinmaydigan harom daromad: cho'chqa, qurol, kazinoCho'chqa go'shti "Packaged Foods"da, qurol "Aerospace & Defense"da yashirinadi. Avtomatik skrining nimani ko'rmaydi va biz uni qo'lda qanday ushlaymiz.