PEG nima?
PEG ratio
Qisqacha
P/E ÷ foyda o'sishi (yillik %). 1 atrofida — narx o'sishga mos; ancha yuqori — o'sishga nisbatan qimmat.
PEG koeffitsienti P/Eni kompaniyaning foyda o'sish sur'ati bilan bog'laydi. Oddiy P/E faqat "qancha to'layapman"ni ko'rsatadi, PEG esa "bu narx o'sishga mosmi" degan savolga javob berishga urinadi.
Formula
- PEG = P/E ÷ Yillik EPS o'sishi (% da, foiz belgisisiz)
O'sish sifatida odatda analitiklarning keyingi 3–5 yilga prognozi yoki o'tgan yillarning o'rtacha o'sishi olinadi.
Qanday o'qiladi
- PEG ≈ 1 — narx o'sish sur'atiga taxminan mos;
- PEG 1 dan ancha past — o'sishga nisbatan arzon ko'rinadi;
- PEG 2 va undan yuqori — o'sishga nisbatan qimmat.
Bu chegaralar qoida emas, faqat yo'nalish beradi.
Cheklovlari
PEG o'sish prognoziga juda bog'liq: prognoz noto'g'ri bo'lsa, PEG ham noto'g'ri. Sekin o'sadigan, lekin barqaror dividend to'laydigan kompaniyalarda PEG doim yuqori chiqadi va ularni nohaq "qimmat" ko'rsatadi. Foyda salbiy yoki o'sish nolga yaqin bo'lsa, PEG ma'nosiz. Shu sababli u o'sish aksiyalarini bir-biri bilan solishtirishda eng foydali.
A ning P/E si eng past, lekin o'sishga nisbatan (PEG) eng qimmat. P/E ni yolg'iz o'zi emas, o'sish bilan birga o'qing.
Misol
Uchta to'qima kompaniya:
- A: P/E 30, kutilgan yillik o'sish 25% → PEG = 30 ÷ 25 = 1,2
- B: P/E 15, o'sish 5% → PEG = 15 ÷ 5 = 3
- C: P/E 40, o'sish 40% → PEG = 40 ÷ 40 = 1,0
P/E bo'yicha B eng arzon ko'rinadi, lekin o'sishni hisobga olsak, eng qimmati aynan B. C ning P/E si eng baland, ammo PEG bo'yicha eng mos baholangan — agar 40% o'sish haqiqatan amalga oshsa.
Xatolar va maslahatlar
O'sish raqami qayerdan olinganini tekshiring: o'tgan yillar natijasi va analitik prognozi juda farq qilishi mumkin.
Faqat bitta ko'rsatkichga tayanmang — PEG ni marja, qarz va erkin pul oqimi bilan birga ko'ring.
Siklik kompaniyalarda (avtomobil, metall) bir yillik o'sish juda sakraydi va PEG ni buzadi.
Ko'p beriladigan savollar
- PEG 1 dan past bo'lsa aksiya arzonmi?
- Bu arzonlik ehtimolini ko'rsatadi, lekin kafolat emas. Ko'pincha past PEG bozor o'sish prognoziga ishonmayotganini bildiradi.
- PEG va P/E qaysi biri yaxshiroq?
- Ular bir-birini to'ldiradi. P/E narxni foydaga nisbatan, PEG esa shu nisbatni o'sish sur'atiga nisbatan baholaydi.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.