Umumiy ochiq risk nima?
Portfolio heat
Qisqacha
Barcha ochiq pozitsiyalardagi stoplar birdaniga urilsa yo'qotiladigan summa, hisob foizida. Bir-biriga bog'liq (korrelyatsiyali) aksiyalar amalda bitta katta savdo kabi hisoblanadi.
Boshqa nomlari: open risk, total risk, correlation
Umumiy ochiq risk (portfolio heat) — barcha ochiq pozitsiyalardagi stoplar bir vaqtda urilsa yo'qotiladigan summa, hisob foizida. Bitta savdo riskini nazorat qilish yetarli emas: 1% dan 8 ta pozitsiya ochilgan bo'lsa, hisob aslida 8% xavf ostida.
Formula
- Pozitsiya riski = (Kirish − Stop) × aksiyalar soni
- Portfolio heat = Barcha pozitsiya risklari yig'indisi ÷ Hisob × 100%
Stopi zararsizlikka ko'chirilgan pozitsiya 0 qo'shadi.
Korrelyatsiya — yashirin risk
Bir sektordagi aksiyalar (masalan, uchta yarimo'tkazgich kompaniyasi) ko'pincha birga harakatlanadi. Sektor yomon yangilik olganda uchala stop bir kunda urilishi mumkin. Shuning uchun bir-biriga bog'liq pozitsiyalar amalda bitta katta savdo sifatida hisoblanadi. Diversifikatsiya — faqat aksiyalar soni emas, ular qanchalik turli xil ekanligi.
Amaliy chegara
Ko'p treyderlar umumiy ochiq riskni 4–8% atrofida, bitta sektor uchun esa 2–3% atrofida cheklaydi. Aniq raqam strategiyaga bog'liq, lekin chegara oldindan belgilanishi kerak. Chegaraga yetganda yangi savdo ochilmaydi — yoki mavjud pozitsiyalardan biri yopilishi, yoki stop zararsizlikka ko'chirilishi kutiladi. Bu katta drawdownlardan himoya qiladi.
Vertikal chiziq — namunaviy chegara: barcha ochiq stoplar birdaniga ishlasa, hisobning ko'pi bilan 6% i. Bir sektordagi 5 ta aksiya chegaraga sig'adi, lekin ular birga tushadi — risk amalda bitta katta savdo kabi.
Misol
Hisob $20 000, har savdoda risk 1% = $200 (masalan). Ochiq pozitsiyalar:
- 3 ta yarimo'tkazgich aksiyasi — har biri $200 risk.
- 1 ta kommunal xizmat aksiyasi — $200 risk.
- 1 ta sog'liqni saqlash aksiyasi — $200 risk.
Portfolio heat: 5 × $200 = $1000 ÷ $20 000 = 5%. Lekin yarimo'tkazgichlar bo'yicha 3 × $200 = $600, ya'ni 3% — amalda bitta sektor tikilgan katta savdo.
Agar yarimo'tkazgichlardan birining stopi zararsizlikka ko'chirilsa, heat $800 ga, ya'ni 4% ga tushadi va sektor riski 2% bo'ladi. Pozitsiya hajmini pozitsiya hajmi kalkulyatorida hisoblang.
Xatolar va maslahatlar
Har kuni barcha ochiq stoplarni jamlab, umumiy riskni bir raqam bilan ko'ring — ko'pchilik buni hech qachon hisoblamaydi.
Bir sektor yoki bir mavzudagi (masalan, sun'iy intellekt) aksiyalarni bitta pozitsiya deb hisoblang.
Hisobot mavsumida heat'ni kamaytiring: hisobotdagi gep stopni chetlab o'tishi va riskni 1R dan oshirishi mumkin.
Ko'p beriladigan savollar
- Bir vaqtda nechta pozitsiya ochish mumkin?
- Soni emas, umumiy risk muhim. Masalan, 6% chegara va 1% risk bilan 6 ta pozitsiya; 0,5% risk bilan esa 12 ta bo'lishi mumkin.
- Portfolio heat va drawdown farqi nima?
- Heat — hozir ochiq stoplar urilsa bo'ladigan potentsial zarar. Drawdown — hisob cho'qqisidan allaqachon sodir bo'lgan haqiqiy pasayish.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.