Chip aksiyalari qulashi: Koreya birjasi bir kunda −7,6% — nima bo'ldi va nega

2026-yil 15-oktabr Koreya birjasi uchun og'ir kun bo'ldi: Kospi indeksi bir kunda 7,57% tushib, 5 554,22 da yopildi. Bu faqat Koreyaning muammosi emas edi — butun dunyo bo'ylab sun'iy intellekt (AI) va chip aksiyalari sotildi. Keling, uchta savolga javob beramiz: nima bo'ldi, bozor qanday javob berdi va endi nimaga qarash kerak.

Korea ExchangeSamsung ElectronicsSK hynixJanubiy Koreya

Nima bo'ldi

Tushish shunchalik tez bo'ldiki, soat 12:38 da birja savdoni 20 daqiqaga to'xtatdi — kun ichida indeks 9% dan ko'proq pastga tushgan edi. Eng ko'p dunyodagi eng yirik xotira chipi ishlab chiqaruvchilari zarar ko'rdi (Korea Herald):

• SK hynix — −11,06%;
• Samsung Electronics — −9,48%;
• xorijiy investorlar o'sha kuni 3,62 trln von (~$2,7 mlrd) lik aksiya sotdi.

Bu chiplar AI serverlari uchun ham kerak, shuning uchun Koreya bozori AI kayfiyatiga juda bog'liq.

Faqat Koreyada emas

• CNBC hisobiga ko'ra, dunyodagi 20 ta yirik AI va chip aksiyasi 12–15-oktabr oralig'ida (4 savdo kuni) $1 trln dan ortiq qiymat yo'qotdi (Kyunghyang Shinmun);
• AQShdagi yarimo'tkazgichlar fondi SOXX 8 kun ketma-ket tushdi — 2015-yil sentyabridan beri eng uzun pasayish (GuruFocus).

Nega?

Manbalar uchta sababni aytadi (Bloomberg):

1. Foiz stavkasi xavfi. AQSh inflyatsiyasi kutilganidan yuqori chiqdi — Fed stavkani yana oshirishi mumkin, degan xavotir. Stavka — qarz narxi; u oshsa, kelajakdagi foydaga tikilgan aksiyalarga bosim tushadi.
2. AI uchun qarz. AI infrastrukturasi katta qarz bilan qurilmoqda — bu xarajat o'zini oqlaydimi, degan shubha kuchaydi.
3. Xitoydan raqobat. Xitoyning CXMT kompaniyasi xotira chipi bo'yicha yangi texnologiyani ko'rsatdi — narxlar bosimi xavfi.

Bozor qanday javob berdi

16-oktabrda Kospi 2,05% ko'tarilib, 5 668,05 da yopildi — 7 kunlik pasayishdan keyin birinchi o'sish (Seoul Economic Daily). Lekin 15-oktabrdagi yo'qotish to'liq qaytmadi, tahlilchilar esa "trend o'zgardi" deyishga hali erta deyishmoqda.

Endi nimaga qarash kerak

• Chip kompaniyalarining choraklik hisobotlari — AI'ga talab haqiqatan susayyaptimi yoki bu faqat kayfiyatmi, raqamlar ko'rsatadi.
• Fed yig'ilishi — 27–28-oktabr (Fed taqvimi). Stavka qarori butun bozorga ta'sir qiladi.
• Qisqa saboq: vahima emas — sabab. Bir kunlik tiklanish hali burilish emas, bir kunlik qulash ham hali oxiri emas. Bir sohaga bog'liq bozor shu soha bilan birga tebranadi.

Ma'lumot uchun — investitsiya tavsiyasi emas. Raqamlar ko'rsatilgan sanaga tegishli.