KirishHisob ochish
Bozor

Indeks nima?

Index

Qisqacha

Aksiyalar savatining umumiy harakatini ko'rsatuvchi ko'rsatkich. Masalan, S&P 500 — AQShning ~500 yirik kompaniyasi.

Batafsil →

Boshqa nomlari: S&P 500, Nasdaq-100

Indeks — tanlangan aksiyalar savatining umumiy harakatini bitta son bilan ko'rsatadigan ko'rsatkich. Masalan, S&P 500 AQShning taxminan 500 ta yirik kompaniyasini, Nasdaq-100 — Nasdaq'dagi 100 ta yirik nomoliyaviy kompaniyani, Dow Jones Industrial Average esa 30 ta yirik kompaniyani kuzatadi. "Bozor bugun 1% o'sdi" deyilganda odatda shu indekslardan biri nazarda tutiladi.

Indeks qanday hisoblanadi

  • Kapitalizatsiya bo'yicha tortilgan (S&P 500, Nasdaq-100): har kompaniyaning ulushi uning bozor kapitalizatsiyasiga mutanosib (ko'pincha float bo'yicha moslangan). Eng yirik kompaniyalar indeks harakatiga eng ko'p ta'sir qiladi.
  • Narx bo'yicha tortilgan (Dow Jones): aksiya narxi qancha baland bo'lsa, ta'siri shuncha katta — kompaniya hajmidan qat'i nazar.
  • Teng tortilgan: har bir aksiya bir xil ulushga ega.

Indeks nima uchun kerak

  • Bozor holatini o'lchash. Umumiy trend yuqorimi yoki pastmi — alohida aksiyani tahlil qilishdan oldin indeksga qarash foydali.
  • Taqqoslash mezoni (benchmark). Portfelingiz natijasini indeks bilan solishtirib, haqiqatan yaxshi ishlayotganingizni bilasiz.
  • Investitsiya. Indeksni to'g'ridan-to'g'ri sotib olib bo'lmaydi, lekin uni kuzatadigan ETF orqali butun savatga bir xaridda egalik qilish mumkin.

Indeks tarkibi muntazam qayta ko'rib chiqiladi: kompaniyalar qo'shiladi va chiqariladi. Indeks tarkibidagi hamma kompaniya ham halol skriningdan o'tavermaydi — halol investorlar uchun maxsus halol ETFlar bor.

Misol

Uchta to'qima kompaniyadan iborat kapitalizatsiya bo'yicha tortilgan indeks:

  • A: $600 mlrd → ulushi 60%
  • B: $300 mlrd → ulushi 30%
  • C: $100 mlrd → ulushi 10%
  • Jami: $1 trln

Agar A 10% o'ssa, B va C o'zgarmasa: indeks 60% × 10% = +6%.
Agar faqat C 10% o'ssa: indeks 10% × 10% = +1%.

Ya'ni bir xil foizli harakat yirik kompaniyada indeksni olti baravar kuchliroq siljitadi. Shuning uchun kapitalizatsiya bo'yicha tortilgan indeks bir nechta eng yirik kompaniyaga kuchli bog'liq bo'lishi mumkin.

Xatolar va maslahatlar

  • Alohida aksiyani tahlil qilishdan oldin indeks trendiga qarang — kuchli tushayotgan bozorda yaxshi aksiyalar ham ko'pincha tushadi.

  • Indeks o'sdi degani hamma aksiya o'sdi degani emas: bir nechta gigant kompaniya butun indeksni tortib ketishi mumkin.

  • Natijangizni mos indeks bilan solishtiring: indeksdan doim orqada qolsangiz, strategiyangizni qayta ko'rib chiqing.

Ko'p beriladigan savollar

S&P 500 ga qanday investitsiya qilish mumkin?
Indeksning o'zini sotib olib bo'lmaydi; uni kuzatadigan ETF yoki indeks fondi orqali investitsiya qilinadi. Halol yondashuv uchun shariatga mos ETF'lar ham bor.
Indeks va ETF farqi nima?
Indeks — faqat hisoblanadigan ko'rsatkich, ETF esa shu indeksni kuzatish uchun haqiqiy aksiyalarni sotib olgan va birjada savdo qilinadigan fond.

Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring

Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.

Bog'liq atamalar

Shu mavzuda o'qing