Bozor kapitalizatsiyasi nima?
Market capitalisation
Qisqacha
Kompaniyaning bozordagi umumiy qiymati: aksiya narxi × muomaladagi aksiyalar soni.
Boshqa nomlari: market cap, kapitalizatsiya
Bozor kapitalizatsiyasi — kompaniyaning birjadagi umumiy qiymati, ya'ni bozor uning barcha aksiyalarini hozir qancha baholayotgani.
Formula
Bozor kapitalizatsiyasi = Aksiya narxi × Muomaladagi aksiyalar soni
Shuning uchun aksiya narxining o'zi kompaniya hajmini ko'rsatmaydi. $500 lik aksiya kichik kompaniyaniki, $20 lik aksiya esa ulkan kompaniyaniki bo'lishi mumkin — hammasi aksiyalar soniga bog'liq. Split narxni o'zgartiradi, lekin kapitalizatsiyani emas.
Hajm toifalari
Taxminiy, keng tarqalgan bo'linish (chegaralar manbaga qarab farq qiladi):
- Mega cap: $200 mlrd dan yuqori;
- Large cap: $10–200 mlrd;
- Mid cap: $2–10 mlrd;
- Small cap: $300 mln – $2 mlrd;
- Micro cap: $300 mln dan past.
Odatda kompaniya qancha kichik bo'lsa, aksiya shuncha volatil va kam likvid bo'ladi, lekin o'sish imkoniyati ham kattaroq bo'lishi mumkin.
Qayerda ishlatiladi
- Indekslar. S&P 500 kabi ko'p indekslar kompaniyalarni kapitalizatsiyasiga qarab tortadi.
- Baholash. Kapitalizatsiya foyda, tushum yoki naqd pul bilan solishtiriladi (P/E, P/S).
- Halol skrining. Ba'zi standartlar qarz va foizli aktivlar nisbatini bozor kapitalizatsiyasiga nisbatan hisoblaydi — batafsil metodologiyada.
Kapitalizatsiya faqat aksiyadorlik qismini ko'rsatadi; kompaniyaning qarzi va naqd puli hisobga olinmaydi. Ularni ham qo'shgan to'liqroq ko'rsatkich — korxona qiymati (EV).
Misol
Ikki to'qima kompaniya:
- A kompaniya: aksiya narxi $500, aksiyalar soni 20 000 000. Kapitalizatsiya: $500 × 20 mln = $10 mlrd.
- B kompaniya: aksiya narxi $20, aksiyalar soni 2 000 000 000. Kapitalizatsiya: $20 × 2 mlrd = $40 mlrd.
B ning aksiyasi 25 baravar arzon, lekin kompaniya A dan 4 baravar katta.
Agar A 5:1 split qilsa: narx $100 ga, aksiyalar soni 100 000 000 ga aylanadi. Kapitalizatsiya: $100 × 100 mln = yana $10 mlrd — o'zgarmadi.
Xatolar va maslahatlar
Kompaniyalarni aksiya narxi bo'yicha emas, kapitalizatsiya bo'yicha solishtiring.
Kichik kapitalizatsiyali aksiyalarda pozitsiyani kichikroq tanlang: ular kuchliroq tebranadi va yomon yangilikda chiqish qiyinroq.
Kapitalizatsiya kunlik o'zgaradi — eski maqoladagi raqamni bugungi deb qabul qilmang.
Ko'p beriladigan savollar
- Bozor kapitalizatsiyasi kompaniyaning haqiqiy qiymatimi?
- Bu bozorning shu kundagi bahosi, xolos. U kayfiyat bilan tez o'zgaradi va kompaniyaning ichki qiymatidan yuqori yoki past bo'lishi mumkin.
- Kapitalizatsiyasi katta kompaniya xavfsizmi?
- Odatda yirik kompaniyalar barqarorroq va likvidroq, lekin ular ham keskin tushishi mumkin. Hajm riskni kamaytiradi, lekin yo'q qilmaydi.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
- Aksiya nima va uning narxi nega o'zgaradiAksiya — biznesdagi haqiqiy ulush. IPO, bozor kapitalizatsiyasi, narx qanday shakllanishi, daromad qayerdan kelishi va risklar.Darsni ochish · 11 daq.
- Baholash: P/E, P/S, EV/EBITDA va PEGAksiya qimmatmi yoki arzon? Trailing va forward P/E, P/S, P/B, P/FCF, EV/EBITDA, PEG, foyda rentabelligi, tarixiy oraliq va kompaniyani ssenariylar bilan baholash.Darsni ochish · 13 daq.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.
Bog'liq atamalar
Shu mavzuda o'qing
- AQSh bozorining necha foizi halol? Soha bo'yicha tahlilO'z skrining ma'lumotimiz: 5 403 ta AQSh aksiyasidan qanchasi halol, qaysi sohada ko'p va qaysida deyarli yo'q, va aksiyalar asosan nimadan yiqiladi.
- Kompaniyaning naqd puli nega halollikka ta'sir qiladiKo'p naqd pul — yaxshi belgi-ku? Halol skriningda esa u alohida tekshiriladi. Nima sanaladi, nima sanalmaydi va qayerda biz AAOIFI'dan qat'iyroqmiz.
- Hisobot mavsumi: nimani kuzatish kerak va halol statusga qanday ta'sir qiladiHar chorakda AQSh kompaniyalari hisobot beradi: narx sakraydi, halol nisbatlar yangilanadi. Mavsumda nimaga qarash va portfelni qanday tekshirish kerak.