Float (erkin muomala) nima?
Float
Qisqacha
Ochiq bozorda erkin savdo qilinadigan aksiyalar soni — insayderlar va cheklangan aksiyalarsiz.
Boshqa nomlari: free float
Float (erkin muomala) — ochiq bozorda erkin savdo qilinishi mumkin bo'lgan aksiyalar soni. U kompaniyaning barcha muomaladagi aksiyalaridan insayderlar (asoschilar, rahbarlar), strategik investorlar ushlab turgan va sotish cheklangan (masalan, IPO'dan keyingi lock-up davridagi) aksiyalarni chiqarib tashlash bilan topiladi.
Formula
Float = Muomaladagi aksiyalar − Insayder va cheklangan aksiyalar
Nega float muhim
- Volatillik. Float kichik bo'lsa, savdo uchun mavjud aksiyalar kam — talab oshganda narx keskin ko'tarilishi va xuddi shunday tez tushishi mumkin. "Low float" aksiyalar kuchli kunlik harakatlari bilan mashhur, lekin riski ham yuqori.
- Short interest. Qisqa sotilgan aksiyalar ko'pincha float'ga nisbatan foizda o'lchanadi. Kichik float va yuqori short interest kombinatsiyasi keskin harakatlarga sabab bo'lishi mumkin.
- Indekslar. Ko'p indekslar kompaniyani to'liq kapitalizatsiya bo'yicha emas, float bo'yicha moslangan kapitalizatsiya bilan tortadi.
- Float o'zgaradi. Lock-up muddati tugashi, yangi aksiya chiqarish (dilution) yoki buyback float'ni oshiradi yoki kamaytiradi.
Float rotatsiyasi
Kunlik hajmni float bilan solishtirish ham foydali: hajm float'dan oshsa, bu aksiyaga juda katta qiziqish borligini bildiradi — ko'pincha spekulyativ harakat belgisi.
Misol
To'qima kompaniya:
- Muomaladagi aksiyalar: 100 000 000.
- Asoschi va rahbarlar ushlab turgan: 30 000 000.
- Lock-up ostidagi cheklangan aksiyalar: 10 000 000.
- Float: 100 − 30 − 10 = 60 000 000 ta.
Aksiya narxi $20 bo'lsa: to'liq kapitalizatsiya $20 × 100 mln = $2 mlrd, float bo'yicha esa $20 × 60 mln = $1,2 mlrd.
Boshqa misol: float atigi 5 000 000 ta, short interest 1 500 000 ta → float'ning 1,5 ÷ 5 = 30% i. Bir kunda 10 000 000 ta hajm bo'lsa, float ikki marta aylangan (10 ÷ 5 = 2×).
Xatolar va maslahatlar
Kichik float'li aksiyada pozitsiyani kichikroq tanlang: keskin o'sish xuddi shunday keskin tushish bilan almashishi mumkin.
IPO'dan keyin lock-up tugash sanasini kuzating — float birdan oshib, narxga bosim berishi mumkin.
Float ma'lumoti manbaga qarab farq qiladi va kechikib yangilanadi — aniq raqam sifatida emas, taxmin sifatida qabul qiling.
Ko'p beriladigan savollar
- Float va muomaladagi aksiyalar farqi nima?
- Muomaladagi aksiyalar — barcha chiqarilgan va investorlar qo'lidagi aksiyalar. Float esa ulardan insayder va sotish cheklangan aksiyalarni ayirgandagi qismi.
- Low float aksiya nima?
- Erkin savdo qilinadigan aksiyalari juda kam bo'lgan aksiya. Kichik talab ham narxni keskin siljitadi, shuning uchun ular ham tez o'sadi, ham tez tushadi.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.