ATR nima?
Qisqacha
O'rtacha haqiqiy diapazon — aksiya bir davrda odatda qancha yurishini ko'rsatadi. Stop masofasini tanlashda foydali.
Boshqa nomlari: average true range
ATR (Average True Range, o'rtacha haqiqiy diapazon) — aksiya bir davrda odatda qancha harakatlanishini dollarda ko'rsatadigan volatillik indikatori. U narx yo'nalishini emas, faqat harakat kattaligini o'lchaydi. RSI kabi uni ham J. Welles Wilder ishlab chiqqan.
Formula
Avval har bir davr uchun haqiqiy diapazon (True Range, TR) hisoblanadi — quyidagi uchtadan eng kattasi:
- High − Low,
- |High − Oldingi yopilish|,
- |Low − Oldingi yopilish|.
ATR — TR'ning N davrli o'rtachasi (standart 14). Oldingi yopilishni hisobga olish gaplarni ham o'lchashga imkon beradi.
Nega muhim
- Stop masofasi: stopni ATR'ga nisbatan qo'yish (masalan, 1,5–2 × ATR) uni aksiyaning odatiy shovqinidan tashqariga chiqaradi. Tinch aksiyaga tor stop, volatil aksiyaga kengroq stop.
- Pozitsiya hajmi: stop ATR bo'yicha kengaysa, hajm kichrayadi — dollardagi risk bir xil qoladi.
- Kutilgan harakat: ATR $2 bo'lsa, kun ichida $8 lik harakat odatdan tashqari.
Cheklovlar
ATR o'tmishga qaraydi: hisobot yoki katta yangilik oldidan u kelajakdagi volatillikni kam ko'rsatishi mumkin. U dollarda o'lchanadi, shuning uchun turli narxdagi aksiyalarni solishtirish uchun ATR ÷ Narx (foizda) ko'rinishiga keltirish kerak.
ATR(14) = $1,20 — aksiya kuniga odatda shuncha yuradi. $79,40 dagi stop oddiy kunlik tebranishdan urilib ketadi. Mantiqiy stop — oxirgi tub $78 ostida yarim ATR bufer bilan: $77,40. Risk bir aksiyaga $2,60.
Misol
To'qima misol. Kecha aksiya $50 da yopildi. Bugun: eng yuqori $53, eng past $51 (ertalab gap up bilan ochildi).
- High − Low = $53 − $51 = $2
- |High − Oldingi yopilish| = |$53 − $50| = $3
- |Low − Oldingi yopilish| = |$51 − $50| = $1
TR = eng kattasi = $3. Oddiy diapazon ($2) gapni hisobga olmagan bo'lardi.
Endi stop uchun: aksiya $60 da, ATR(14) = $2,00. Stop 1,5 × ATR = $3 pastda → $57. Hisob $10 000, risk 1% = $100:
- Hajm: 100 ÷ 3 = 33,3 → 33 ta aksiya.
- ATR foizda: 2 ÷ 60 ≈ 3,3% — aksiya kuniga odatda shuncha yuradi.
Hisobni pozitsiya hajmi kalkulyatorida tekshirish mumkin.
Xatolar va maslahatlar
Stopni ATR'dan tor qo'yish ko'pincha uni oddiy kunlik shovqinga urdiradi — bu ATR'ni bilmaslikning eng qimmat oqibati.
Stop kengaygani sari hajmni kamaytiring: aks holda ATR stopi riskni ko'paytirib yuboradi.
Hisobot va muhim yangilik kunlari ATR haqiqiy riskni kam ko'rsatishi mumkin — gaplarni ham hisobga oling.
Ko'p beriladigan savollar
- ATR yordamida stop-loss qanday qo'yiladi?
- Odatda kirish narxidan 1,5–2 ATR narida. Bu stopni aksiyaning odatiy tebranishidan tashqariga chiqaradi; hajm esa shu masofaga qarab hisoblanadi.
- ATR yuqori bo'lsa aksiya yomonmi?
- Yo'q, ATR faqat harakat kattaligini ko'rsatadi. Yuqori ATR ko'proq imkoniyat va ko'proq risk degani — hajmni shunga moslash kerak.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
- R:R — risk va foyda nisbatiR birligi, kerakli win rate, kutilma va profit factor raqamlar bilan; qismlab chiqish R ni qanday o'zgartiradi va maqsadni qanday real qo'yish kerak.Darsni ochish · 11 daq.
- Stop-loss: xatoni o'z vaqtida tan olishStop qayerga qo'yiladi (tuzilma va ATR), qanday turlari bor, gap va slippage, trailing usullari, zararsizlikka ko'chirishning foyda-zarari va eng qimmat xatolar.Darsni ochish · 11 daq.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.