Bid va ask nima?
Bid and ask
Qisqacha
Bid — xaridorlar hozir to'lashga tayyor eng yuqori narx; ask — sotuvchilar so'rayotgan eng past narx.
Har bir aksiyada bir vaqtning o'zida ikki narx bor:
- Bid — xaridorlar hozir to'lashga tayyor bo'lgan eng yuqori narx. Siz darhol sotsangiz, shu narxni olasiz.
- Ask (offer) — sotuvchilar so'rayotgan eng past narx. Siz darhol sotib olsangiz, shu narxni to'laysiz.
Ask har doim bid'dan yuqori turadi, ular orasidagi farq — spred. Bid va ask yonida ko'pincha hajm ham ko'rsatiladi: shu narxda nechta aksiya taklif qilinmoqda. Bu ma'lumot buyurtmalar kitobining eng yuqori qatoridir.
Oxirgi narx bilan farqi
Grafikdagi narx — oxirgi bajarilgan savdo narxi. U bid va ask orasida yoki ulardan birida bo'lishi mumkin, lekin siz aynan shu narxda savdo qila olasiz degani emas. Market xarid buyurtmasi ask bo'yicha, market sotish buyurtmasi bid bo'yicha bajariladi.
Nega bu muhim
- Har savdoning yashirin narxi. Ask bo'yicha olib, bid bo'yicha sotsangiz, narx umuman o'zgarmasa ham spred miqdorida yo'qotasiz.
- Likvidlik ko'rsatkichi. Tor bid-ask va katta hajm — likvid aksiya belgisi. Keng farq va kichik hajm — ehtiyot bo'lish kerak.
- Limit buyurtma joyi. Limit xarid buyurtmasini bid'ga yaqin qo'ysangiz, spredni to'lamaysiz, lekin bajarilish kafolatlanmaydi.
Bid va ask o'rtasidagi o'rta nuqta (mid) ko'pincha aksiyaning "adolatli" joriy narxi sifatida ishlatiladi.
Misol
To'qima aksiyada:
- Bid: $19,98 × 500 ta aksiya
- Ask: $20,02 × 300 ta aksiya
- O'rta narx: ($19,98 + $20,02) ÷ 2 = $20,00
Siz 100 ta aksiyaga market xarid buyurtmasi berasiz: 100 × $20,02 = $2002. Darhol fikringizni o'zgartirib, market buyurtma bilan sotasiz: 100 × $19,98 = $1998.
Narx bir sentga ham o'zgarmadi, lekin siz $4 yo'qotdingiz — bu spred ($0,04) × 100 ta aksiya. 500 ta aksiya olganingizda esa ask'dagi 300 ta yetmasdi va qolgan 200 tasi keyingi, qimmatroq narxda bajarilardi.
Xatolar va maslahatlar
Buyurtma berishdan oldin oxirgi narxga emas, bid va ask'ga qarang — haqiqiy to'lov shulardan kelib chiqadi.
Bid/ask yonidagi hajmni buyurtmangiz hajmi bilan solishtiring: yetarli bo'lmasa, narx sizga qarshi siljiydi.
Kengaytirilgan soatlarda bid va ask orasidagi farq odatdagidan ancha katta bo'ladi — limit buyurtma ishlating.
Ko'p beriladigan savollar
- Aksiya sotib olganda bid narxida olsa bo'ladimi?
- Market buyurtma bilan yo'q — u ask bo'yicha bajariladi. Bid narxiga limit buyurtma qo'yib kutishingiz mumkin, lekin narx unga kelmasa, buyurtma bajarilmaydi.
- Bid va ask nega tez-tez o'zgaradi?
- Ular minglab ishtirokchilarning yangi buyurtmalari, bekor qilishlari va bajarilgan savdolari bilan har soniyada yangilanadi.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
- Aksiya nima va uning narxi nega o'zgaradiAksiya — biznesdagi haqiqiy ulush. IPO, bozor kapitalizatsiyasi, narx qanday shakllanishi, daromad qayerdan kelishi va risklar.Darsni ochish · 11 daq.
- AQSh bozori qanday ishlaydiBirjalar va brokerlar, Toshkent vaqti bilan seanslar, spred va likvidlik, beshta buyurtma turi misollar bilan, T+1, xarajatlar va kasr aksiyalar.Darsni ochish · 12 daq.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.