Spred nima?
Spread
Qisqacha
Ask va bid narxlari orasidagi farq. Likvid aksiyada bir necha sent, kam savdo qilinadiganida — ancha katta.
Boshqa nomlari: bid-ask spread
Spred — ask va bid narxlari orasidagi farq. U har bir savdoning ko'rinmas xarajati: darhol sotib olib, darhol sotsangiz, narx o'zgarmasa ham spred miqdorida yo'qotasiz.
Formula
- Spred ($) = Ask − Bid
- Spred (%) = (Ask − Bid) ÷ O'rta narx × 100, bu yerda o'rta narx = (Ask + Bid) ÷ 2
Foizli spred turli narxdagi aksiyalarni solishtirish uchun qulayroq: $0,05 lik spred $500 lik aksiyada arzimas, $2 lik aksiyada esa katta.
Spred nimaga bog'liq
- Likvidlik. Kuniga millionlab aksiya savdo qilinadigan yirik kompaniyalarda spred 1–2 sent. Kichik, kam savdo qilinadigan aksiyalarda — o'nlab sent yoki bir necha foiz.
- Vaqt. Ochilishning birinchi daqiqalarida, pre-market va after-hours'da spred kengayadi.
- Volatillik va yangiliklar. Noaniqlik oshganda market-meykerlar riskdan himoyalanish uchun spredni kengaytiradi.
Nega treyderga muhim
Qisqa muddatli savdoda spred natijaga bevosita ta'sir qiladi: tez-tez kirib chiqsangiz, har safar uni to'laysiz. Shuning uchun keng spredli aksiyalarda limit buyurtma ishlatish va stop-loss'ni spredni hisobga olib qo'yish kerak. Spred slippage bilan birga savdo xarajatlarining asosiy qismi.
Market buyurtma bilan olib darhol sotsangiz, taxminan spredni yo'qotasiz. Yirik aksiyada bu deyarli nol, kichik va kam savdoli aksiyada esa 2% gacha.
Misol
Ikki to'qima aksiyani solishtiramiz:
- Yirik aksiya: bid $150,00, ask $150,02 → spred $0,02. O'rta narx $150,01, spred ≈ 0,013%.
- Kichik aksiya: bid $4,90, ask $5,10 → spred $0,20. O'rta narx $5,00, spred = 0,20 ÷ 5,00 = 4%.
Kichik aksiyadan 200 ta olib darhol sotsangiz: xarid 200 × $5,10 = $1020, sotish 200 × $4,90 = $980. Narx o'zgarmasa ham $40 yo'qotasiz (taxminan 3,9%). Ya'ni bu savdo foydaga chiqishi uchun narx avval kamida spred qadar o'sishi kerak.
Xatolar va maslahatlar
Savdodan oldin spredni foizda baholang: 0,5% dan katta spred qisqa muddatli savdo uchun jiddiy xarajat.
Keng spredli aksiyada stop-loss'ni juda yaqin qo'ymang — oddiy bid/ask tebranishi uni urib ketishi mumkin.
Ochilishdan keyin bir necha daqiqa kuting: ko'pincha spred shu vaqt ichida torayadi.
Ko'p beriladigan savollar
- Spred katta bo'lsa nima qilish kerak?
- Market buyurtma o'rniga limit buyurtma ishlating, savdo hajmini kamaytiring yoki likvidroq vaqtni kuting. Doimiy keng spred aksiyaning kam likvidligini bildiradi.
- Komissiyasiz brokerda spred ham bo'lmaydimi?
- Bo'ladi. Spred bozorning o'zida — xaridor va sotuvchi narxlari orasida mavjud, broker komissiyasi esa alohida xarajat.
Akademiyada o'rganing
Bu atama interaktiv kursning quyidagi darslarida amaliy misol va test bilan o'tiladi.
- AQSh bozori qanday ishlaydiBirjalar va brokerlar, Toshkent vaqti bilan seanslar, spred va likvidlik, beshta buyurtma turi misollar bilan, T+1, xarajatlar va kasr aksiyalar.Darsni ochish · 12 daq.
- Risk va pozitsiya hajmiBitta savdoda qancha yo'qotishga tayyorsiz, undan nechta aksiya olish kelib chiqadi va hisob darajasida qanday cheklovlar kerak — formulalar va misollar bilan.Darsni ochish · 11 daq.
- Demo savdo: pulsiz mashq, lekin jiddiyDemoni realga yaqinlashtirish, 30 kunlik reja, qaysi raqamlarni kuzatish va qachon real pulga o'tish.Darsni ochish · 11 daq.
Nazariyani xavfsiz sinab ko'ring
Bepul hisob oching: $10 000 virtual balans bilan demo savdo, savdo jurnali, kalkulyatorlar va bosqichma-bosqich kurs.
Bog'liq atamalar
Shu mavzuda o'qing
- Nega avval demo hisobda savdo qilish kerakDemo hisob — pulsiz mashq maydoni: rejani sinash, xatolarni arzonga topish va statistikani yig'ish. Qanday foydalanish va qayerda u real bozordan farq qiladi.
- Signallarimiz natijasi: 2026-yil 3-chorak ochiq hisoboti146 ta signal, 139 tasi yopilgan, win rate 61%, o'rtacha +1,3%. Yaxshi raqamlar bilan birga — yomonlari ham: zararlar, zaif haftalar va hisobning cheklovlari.