Hims & Hers tarixi: $2,7 lik SPAC aksiyasidan ~27 barobar o'sishgacha — va undan keyingi bo'ron

2022-yil may oyi. Amerika birjasida "pandemiya g'oliblari" birin-ketin qulayapti: Zoom, Peloton, uyda o'tirib xizmat ko'rsatadigan o'nlab kompaniyalar. Ular orasida bir yil oldin SPAC orqali birjaga chiqqan kichik telemeditsina kompaniyasi ham bor — Hims & Hers.

2021-yil fevralida bu aksiya taxminan $25 gacha ko'tarilgan edi. 2022-yil may oyida esa u bir lahzaga $2,72 gacha tushdi — cho'qqidan qariyb 90% pastda. Ko'plab investorlar uchun bu SPAC orqali birjaga chiqqan "ko'pikli" kompaniyalarning yana biri edi, xolos.

Lekin keyingi uch yil ichida sodir bo'lgan voqea ularning hammasini hayratda qoldirdi. 2025-yil fevralida aksiya $73 ga yaqinlashdi — 2022-yilgi tubidan taxminan 27 barobar yuqori. Boshqacha aytganda, eng yomon paytda qo'yilgan $1 000 uch yilga yetmay $26 000 dan oshgan bo'lardi (bu Yahoo'ning haftalik ma'lumotlaridagi kun ichidagi eng past va eng yuqori narxlar bo'yicha hisob; bunday aniq nuqtalarni amalda hech kim tutolmaydi).

Bunday sakrashga nima sabab bo'ldi? Javob — bitta kichik g'oyaning kutilmagan darajada katta bozorga to'qnashuvida. Avval esa bu g'oya qayerdan chiqqaniga qaytaylik.

Hims & Hers 2017-yil noyabrida San-Fransiskoda Atomic Labs nomli "kompaniyalar fabrikasi" ichida tug'ildi. Asoschilar — tadbirkor Andrew Dudum, Jack Abraham va Hilary Coles. Dudum hozirgacha kompaniyaning bosh direktori.

G'oya oddiy edi: ko'p odamlar shifokorga borishdan uyaladigan yoki erinadigan, lekin davolanishi oddiy bo'lgan muammolar bor. Masalan, soch to'kilishi, teri muammolari yoki erkaklar sog'lig'iga oid nozik masalalar. Agar bemor onlayn so'rovnoma to'ldirsa, uni masofadan litsenziyali shifokor ko'rib chiqsa va arzon generik (patenti tugagan) dori har oy uyga yetkazib berilsa-chi?

Kompaniya avval erkaklar uchun hims brendi bilan chiqdi, 2018-yilda ayollar sog'lig'i uchun hers qo'shildi. Biznes modeli obunaga qurilgan: mijoz bir marta emas, har oy to'laydi. 2019-yil yanvarida kompaniya $100 mln sarmoya jalb qildi va $1 mlrd baholandi. 2020-yilda ruhiy salomatlik xizmatlari qo'shildi.

Ana shu paytda pandemiya boshlandi va telemeditsina birdan hamma uchun odatiy narsaga aylandi. Bu Hims'ga birjaga chiqish uchun ideal vaqtni berdi — lekin aynan shu yo'l keyinchalik uning eng og'ir yillariga sabab bo'ldi.

2020-yil oktabrida Hims mashhur investor Howard Marks boshchiligidagi Oaktree Acquisition Corp. bilan qo'shilishini e'lon qildi. Bu SPAC edi — oldindan birjaga chiqib pul yig'gan va keyin xususiy kompaniyani "yutib" uni birjaga olib chiqadigan "bo'sh qobiq" kompaniya. An'anaviy IPO'ga qaraganda tezroq va osonroq yo'l.

Kelishuv 2021-yil 20-yanvarda yopildi. Kompaniya taxminan $1,6 mlrd baholandi va ertasi kuni Nyu-York fond birjasida (NYSE) HIMS tikeri bilan savdo boshladi. Kompaniya taxminan $280 mln mablag' oldi.

Dastlab hammasi yaxshi ketdi: 2021-yil fevralida aksiya $25 dan oshdi. Lekin 2021–2022-yillarda SPAC orqali chiqqan kompaniyalarning aksariyati qulay boshladi — ularning ko'pi va'da qilgan natijani bermadi, ba'zilari esa ochiq firibgarlikka aylandi (Nikola hikoyasini eslang). Foiz stavkalari ko'tarildi, foyda ko'rsatmayotgan o'sish kompaniyalari shafqatsiz jazolandi.

Hims ham zarar ko'rayotgan edi. Lekin u bitta muhim narsani to'xtatmadi: obunachilar soni o'sishda davom etdi. 2023-yil oxirida kompaniyada 1,5 mln dan ko'proq obunachi bor edi, yillik daromad esa $872 mln ga yetdi — garchi o'sha yili ham $23,5 mln sof zarar qayd etilgan bo'lsa-da. Biznes jim-jit kattalashib borardi. Unga faqat bitta uchqun yetishmasdi.

2023–2024-yillarda dunyoni yangi turdagi dorilar silkitdi: GLP-1 guruhidagi preparatlar. Ulardan eng mashhuri — daniyalik Novo Nordisk ishlab chiqaradigan semaglutid (Ozempic va Wegovy brendlari). Bu dorilar vazn yo'qotishda katta samara ko'rsatdi va talab shu qadar oshib ketdiki, AQShda rasmiy tanqislik e'lon qilindi.

AQSh qonunchiligida bir istisno bor: dori rasmiy tanqislik ro'yxatida bo'lsa, maxsus dorixonalar uning kompaund (dorixonada tayyorlangan) nusxalarini ishlab chiqarishi mumkin. Muhim farq: FDA bunday nusxalarning xavfsizligi va samaradorligini alohida tekshirmaydi.

2024-yil 20-mayda Hims aynan shu imkoniyatdan foydalandi: u kompaund semaglutidni oyiga $199 dan taklif qila boshladi. Taqqoslash uchun: Wegovy'ning ro'yxat narxi o'shanda $1 349 edi. O'sha kuni Hims aksiyasi 30% dan ko'proq sakradi.

Endi Hims'ning tayyor infratuzilmasi — onlayn shifokorlar, obuna tizimi, yetkazib berish — eng issiq bozorga ulandi. 2024-yil sentabrida kompaniya o'zining 503B kompaund ishlab chiqarish korxonasini (MedisourceRx) ham sotib oldi. Natijalar tez ko'rindi: 2024-yilda daromad 69% o'sib $1,48 mlrd ga yetdi, obunachilar soni 2,2 mln ga chiqdi va kompaniya yil bo'yicha $126 mln sof foyda ko'rsatdi (bu raqamga soliq bilan bog'liq $68 mln lik bir martalik ijobiy yozuv ham kirgan).

Yana bir muhim tafsilot: GLP-1 bo'lmagan qism ham 43% o'sib, $1,2 mlrd dan oshdi. Ya'ni Hims faqat bitta dori hisobiga o'smayotgan edi. Lekin bozor e'tiborini aynan semaglutid tortdi — va u Hims'ni xavfli o'yinga ham olib kirdi.

2025-yil fevralida Hims Amerikaning eng qimmat reklama vaqtiga — Super Bowl final o'yini tanaffusiga — chiqdi. 60 soniyalik "Sick of the System" roligi GLP-1 vazn yo'qotish dorilarini reklama qilgan birinchi Super Bowl reklamasi bo'ldi. Sog'liqni saqlash mutaxassislari va ayrim senatorlar reklamada dorining nojo'ya ta'sirlari haqida ma'lumot yo'qligini tanqid qilib, FDA'ni choralar ko'rishga chaqirishdi.

Birja esa hayajonda edi. Fevral o'rtalarida aksiya ~$73 ga yaqinlashdi. 2022-yil may oyidagi ~$2,72 dan bu taxminan 27 barobar degani — 2 yil 9 oyda. Hatto 2023-yil oktabridagi ~$5,65 lik nuqtadan hisoblasangiz ham, 16 oyda taxminan 13 barobar.

Lekin aynan o'sha kunlarda poydevor qimirlay boshladi. 2025-yil 21-fevralda FDA semaglutid tanqisligi tugaganini e'lon qildi. Bu kompaund nusxalar uchun asosiy huquqiy asos yo'qolayotganini anglatardi: FDA dorixonalarga 2025-yil aprel–may oylarigacha o'tish muddatini berdi. Bir necha hafta ichida Hims aksiyasi cho'qqisidan yarmidan ko'proq tushdi.

Ko'p barobar o'sgan aksiyada eng xavfli savol aynan shu: o'sish nimaga tayanadi va bu tayanch qanchalik mustahkam?

2025-yil aprelida kutilmagan xabar keldi: Novo Nordisk va Hims hamkorlik e'lon qildi — endi Hims platformasida brendli, rasmiy Wegovy ham sotiladi. Aksiya yana ko'tarildi.

Bu "do'stlik" ikki oy ham yashamadi. 2025-yil 23-iyunda Novo Nordisk hamkorlikni bir tomonlama bekor qildi. Sababi sifatida Novo Hims'ning Wegovy'ning "noqonuniy, soxta nusxalarini aldamchi tarzda targ'ib qilishi va sotishi"ni ko'rsatdi — ya'ni Hims kompaund semaglutidni sotishda davom etayotgan edi. Hims aksiyasi bir kunda 30% dan ko'proq tushdi va investorlar kompaniyaga qarshi bir nechta sud da'volarini qo'zg'atdi.

Shundan keyin bosim faqat kuchaydi:

• 2025-yil avgust: Bloomberg FTC (Federal savdo komissiyasi) Hims'ning reklama da'volari va obunani bekor qilish amaliyotini bir yildan ko'proq vaqtdan beri tekshirayotganini xabar qildi.
• 2025-yil 9-sentabr: FDA Hims'ga ogohlantirish xati yubordi. Unda saytdagi kompaund mahsulotlar FDA tasdiqlagan Ozempic va Wegovy bilan "bir xil faol moddaga ega" degan da'volar tanqid qilindi.

Shunga qaramay, biznes o'sishda davom etdi: 2025-yilda daromad $2,35 mlrd, sof foyda $128 mln bo'ldi. Kompaniya Yevropadagi ZAVA platformasini sotib olib, Germaniya, Fransiya va Irlandiyaga chiqdi. Lekin eng qattiq zarba hali oldinda edi.

2026-yil fevral boshida Hims navbatdagi dadil qadamni qo'ydi: Novo'ning yangi tasdiqlangan Wegovy tabletkasidan arzonroq kompaund semaglutid tabletkasini chiqardi.

Javob bir necha kun ichida keldi:

• 6-fevral: FDA ommaviy reklama qilinadigan tasdiqlanmagan kompaund GLP-1 mahsulotlariga qarshi "qat'iy choralar" ko'rishini e'lon qildi. AQSh Sog'liqni saqlash vazirligi (HHS) bosh maslahatchisi Hims'ni federal qonunlarni buzish ehtimoli bo'yicha tekshirish uchun Adliya vazirligiga yo'llaganini aytdi.
• Hims tabletkani platformasidan olib tashlashini e'lon qildi.
• 9-fevral: Novo Nordisk semaglutid molekulasini 2031-yil dekabrigacha himoya qiladigan patent asosida Hims'ga qarshi sudga da'vo arizasi berdi.

Aksiya fevral oxirida ~$13,7 gacha tushdi — 2025-yil fevralidagi cho'qqidan taxminan 81% pastda. Ya'ni 27 barobar o'sishning katta qismi bir yildan sal ko'proq vaqtda yo'qoldi. Shunisi ham borki, bu nuqta 2022-yilgi tubdan hamon taxminan 5 barobar yuqori edi.

Xuddi shu oyda Hims avstraliyalik Eucalyptus kompaniyasini sotib olishini e'lon qildi va 2026-yil sentabrida Avstraliyada ishga tushdi. Kompaniya o'zini kompaund dorilarga bog'liqlikdan chiqarishga va brendli dorilar bilan ishlashga harakat qilmoqda. Bu urinish muvaffaqiyatli bo'ladimi — buni vaqt ko'rsatadi.