"Shubhali" toifa: kino, musiqa va ulamolar ixtilofi

Netflix'ning moliyaviy ko'rsatkichlari toza bo'lishi mumkin: qarzi chegaradan past, foiz daromadi kichik. Shunga qaramay u bizning halol ro'yxatimizda yo'q. Lekin uni "harom" deb ham belgilamaganmiz — u "shubhali". Bu maqolada nega shunday qilganimizni ochiq tushuntiramiz.

AAOIFI nima deydi

Biz asos qilib olgan AAOIFI standarti No. 21 taqiqlangan faoliyatlar ro'yxatida kino va musiqani ochiq sanamaydi. Bu tasodif emas: AAOIFI Shariat kengashiga uzoq yillar hanafiy olim Mufti Taqi Usmoniy raislik qilgan — va baribir bunday taqiq qo'yilmagan.

Boshqa tomondan, FTSE Shariah va Dow Jones Islamic indekslari musiqa va kinoni ro'yxatga ataylab kiritadi. Ya'ni yirik islomiy indekslarning o'zi bu masalada bir xil fikrda emas.

Ixtilof nimada

Hanafiy fiqhidagi muhokama ikki qatlamli:

• Tasvir (taswir). Jonli mavjudotlar tasviri haqidagi bahs — kino aynan shu vositada yaratiladi.
• Mazmun. Musiqa asboblari (aksariyat hanafiy qarashida taqiqlangan), avrat va boshqa nomaqbul sahnalar.

Ba'zi ulamolar mazmuni toza bo'lsa kinoni joiz deydi, boshqalari vositaning o'zini muammo deb biladi. Musiqa asboblari masalasida esa hanafiylar ko'pchiligi qat'iyroq.

Bizning qarorimiz

Ixtilofni "harom" deb hal qilish — ulamolarning bir guruhini noto'g'ri deb e'lon qilish demak. Bu bizning vazifamiz emas. Shuning uchun:

• bunday kompaniyalar "shubhali" deb belgilanadi;
• ular universumga kiritilmaydi — skanerimiz ular bo'yicha signal bermaydi;
• lekin aksiya sahifasida "harom" deb yolg'on yorliq ham yopishtirilmaydi — sababi ochiq yoziladi.

Qaysi kompaniyalar bu toifaga kiradi:

• kino va serial studiyalari, striminglar — masalan, Netflix, Disney (eng katta segmenti kino va striming);
• kino namoyishi — masalan, IMAX;
• musiqa striming va konsert biznesi — masalan, Spotify.

Izchillik uchun musiqa ham kino bilan birga kiritildi: hanafiy fiqhida musiqa asboblari kinodan ko'ra aniqroq taqiqlangan. Kinoni chiqarib, Spotify'ni halol qoldirish ichdan ziddiyatli bo'lardi.

Nimalar bu toifaga KIRMAYDI

"Entertainment" sohasi juda keng. Uning ichida sport klublari, yangiliklar va qurilma ishlab chiqaruvchilar ham bor. Ular bu qoida bilan avtomatik chiqarilmaydi — har biri o'z faoliyati va nisbatlari bo'yicha alohida tekshiriladi. Masalan, sport klubi homiylari orasida bukmeker bo'lsa, u boshqa sabab bilan shubhali bo'lishi mumkin.

Bu qoida AAOIFI'dan qat'iyroq. Shuning uchun uni metodologiya sahifasida ochiq yozganmiz — aks holda "sof AAOIFI" degan da'vomiz yolg'on bo'lardi.

Siz uchun nimani anglatadi

• Agar sizning olimingiz kinoni joiz desa, bu kompaniyalarni moliyaviy nisbatlari bo'yicha o'zingiz tekshirishingiz mumkin — har bir sahifada nisbatlar to'liq ko'rsatilgan.
• Agar ehtiyotkor yo'lni tanlasangiz, "shubhali"lardan saqlanish — shunchaki halol ro'yxat bilan cheklanish demak: halol aksiyalar.
• Statuslar o'zgarishi mumkin: Nega aksiyaning halol statusi o'zgaradi?

Bu maqola ma'lumot uchun va fatvo emas. Yakuniy diniy qaror uchun o'z olimingizga murojaat qiling. Investitsiya tavsiyasi ham emas.