Oddiy obligatsiya foizga asoslangani uchun islomiy moliya standartlari (masalan, AAOIFI) uni ruxsat etilmagan deb hisoblaydi. Muqobil sifatida sukuk ishlatiladi; aniq savol uchun ishonchli olimga murojaat qiling.

Nega stavka oshsa obligatsiya narxi tushadi?

Yangi obligatsiyalar yuqoriroq kupon to'lay boshlaydi, shuning uchun eski past kuponli qog'oz narxi daromadi yangi stavkaga tenglashguncha arzonlashadi.

Bozor

Obligatsiya nima?

Bond

Qisqacha

Kompaniya yoki davlatga beriladigan qarz qog'ozi: egasi belgilangan foiz va muddat oxirida asosiy summani oladi. Foizga asoslangani uchun oddiy obligatsiyalar halol portfelda ishlatilmaydi.

Boshqa nomlari: bond, obligatsiya, treasury

Obligatsiya (bond) — kompaniya yoki davlat chiqaradigan qarz qog'ozi. Uni sotib olgan investor aslida qarz beradi: muddat davomida belgilangan foiz (kupon) oladi, muddat oxirida esa asosiy summa (nominal, odatda $1000) qaytariladi. AQSh hukumati obligatsiyalari "treasury" deb ataladi.

Aksiyadan farqi

Aksiya — kompaniyaga egalik ulushi: foyda va zarar sizniki, daromad kafolatlanmagan. Obligatsiya — qarz: egasi kompaniya egasi emas, kreditor. Bankrotlikda kreditorlar aksiyadorlardan oldin pul oladi, shuning uchun obligatsiyalar odatda kamroq tebranadi.

Narx va foiz stavkasi

Obligatsiya narxi bozordagi foiz stavkalariga teskari harakat qiladi. Stavkalar ko'tarilsa, eski, past kuponli obligatsiyalar kam jozibador bo'lib qoladi va ularning narxi tushadi. Muddat qancha uzoq bo'lsa, bu ta'sir shuncha kuchli.

Halol nuqtai nazardan

Oddiy obligatsiya daromadi oldindan belgilangan foizga asoslangan. AAOIFI standarti va ko'pchilik islomiy moliya olimlari bunday foizni riba deb biladi, shuning uchun oddiy obligatsiyalar halol portfelda ishlatilmaydi. Muqobil sifatida aktivga asoslangan sukuk mavjud. Kompaniyaning foizli qarzi uning aksiyasini skriningdan o'tkazishda ham hisobga olinadi — batafsil: metodologiya.

Ma'lumot uchun, fatvo emas.

Misol

Shartli kompaniya obligatsiyasi: nominal $1000, kupon 5%, muddat 10 yil.

Har yili: $1000 × 5% = $50 foiz
10 yilda: $500 foiz + muddat oxirida $1000 qaytariladi

Endi faraz qilaylik, chiqarilgandan keyin bozor stavkalari 6% ga ko'tarildi. Yangi obligatsiyalar $60 to'layotgan bo'lsa, $50 lik eski obligatsiyani hech kim $1000 ga olmaydi. Hisob-kitob bo'yicha uning narxi taxminan $926 gacha tushadi — shunda yangi xaridor uchun daromad yana 6% atrofida bo'ladi. Bu "xavfsiz" obligatsiya ham narxda zarar ko'rishi mumkinligini ko'rsatadi.

Xatolar va maslahatlar

Obligatsiya "risksiz" emas: stavka o'zgarishi, inflyatsiya va emitent to'lay olmasligi (default) xavfi bor.
Halol portfel tuzayotgan bo'lsangiz, obligatsiya fondlari va aralash fondlar tarkibini tekshiring — ular ko'pincha foizli qog'ozlarga ega.
Kompaniya aksiyasini baholashda uning obligatsiyalar orqali olgan qarzini ham ko'ring: qarz/kapital va foiz qoplamasi.

Ko'p beriladigan savollar

Obligatsiya halolmi?: Oddiy obligatsiya foizga asoslangani uchun islomiy moliya standartlari (masalan, AAOIFI) uni ruxsat etilmagan deb hisoblaydi. Muqobil sifatida sukuk ishlatiladi; aniq savol uchun ishonchli olimga murojaat qiling.
Nega stavka oshsa obligatsiya narxi tushadi?: Yangi obligatsiyalar yuqoriroq kupon to'lay boshlaydi, shuning uchun eski past kuponli qog'oz narxi daromadi yangi stavkaga tenglashguncha arzonlashadi.