Halol ETF'lar: SPUS, HLAL va boshqalar — qaysi biri nimaga mos

Har bir aksiyani o'zingiz tekshirib, portfel yig'ish — vaqt va bilim talab qiladi. ETF (birjada savdo qilinadigan fond) bu ishni soddalashtiradi: bitta aksiya sotib olib, o'nlab yoki yuzlab kompaniyalarga birdaniga egalik qilasiz. Shariat ETF'larida esa saralashni indeks provayderi va Shariat kengashi qiladi.

Quyida AQSh birjasida savdo qilinadigan oltita mashhur Shariat ETF'ini solishtiramiz. Barcha raqamlar 2026-yil 3-oktabr holatida emitent saytlari va SEC hisobotlaridan tekshirilgan — sotib olishdan oldin joriy qiymatni emitent sahifasida qayta ko'ring.

ETF'ni "halol" qiladigan narsa nima

Uchta narsaga qarang:

1. Indeks va standart. Fond qaysi Shariat indeksini kuzatadi (S&P, FTSE, Dow Jones) — saralash qoidalari shunga bog'liq. Standartlar farqi: AAOIFI standarti va boshqa metodlar.
2. Shariat nazorati. Fondning Shariat kengashi yoki auditori, sertifikati bormi.
3. Tozalash. Fond ichidagi kompaniyalar ham ozgina foiz daromadi oladi. Emitent bu ulushni e'lon qiladimi va qanday?

AQSh bozori uchun asosiy ikki fond

SPUS — SP Funds S&P 500 Sharia Industry Exclusions ETF

• Indeks: S&P 500 Sharia Industry Exclusions Index — ya'ni faqat S&P 500 ichidan saralanadi.
• Xarajat koeffitsienti: 0,45% yillik (emitent sahifasi). Emitent AAOIFI ko'rsatmalariga amal qilishini aytadi; saytda Shariat sertifikati, auditor hisoboti va tozalash kalkulyatori bor.
• Ochilgan: 2019-yil 17-dekabr, NYSE.
• Tarkib (2026-yil 2-oktabr fayli): naqd puldan tashqari 218 ta pozitsiya, sof aktivlar taxminan 3,3 mlrd dollar. Eng yirik o'ntasi portfelning 57,8% i; birinchi uchtasi — Nvidia 14,26%, Apple 12,30%, Microsoft 9,72%.

HLAL — Wahed FTSE USA Shariah ETF

• Indeks: FTSE Shariah USA Index — yirik va o'rta kapitalli AQSh kompaniyalari. Shariat skriningini Yasaar Limited bajaradi, nazorat — Wahed Shariat kengashi.
• Xarajat koeffitsienti: 0,50% yillik (emitent sahifasi). Wahed har chorak HLAL dividendlari bo'yicha tozalash hisobotini e'lon qiladi.
• Ochilgan: 2019-yil 16-iyul, Nasdaq.
• Tarkib (SEC N-PORT hisoboti, 2026-yil 31-may holati): 208 ta aksiya, sof aktivlar taxminan 918 mln dollar. Eng yirik o'ntasi — 55,5%; birinchi o'rinda Apple (13,2%).

SPUS va HLAL: farqi nimada

Ikkalasi ham "AQShning halol yirik kompaniyalari", lekin tarkibi bir xil emas. 2026-yil kuzidagi oxirgi ma'lumotlarga ko'ra SPUS'da Nvidia bor, Meta yo'q; HLAL'da esa aksincha — Meta bor, Nvidia yo'q. Sababi — turli indeks provayderi va turli saralash qoidalari. Batafsil: texnologiya gigantlari halolmi?

Amaliy xulosa: ikkalasi ham bitta maqsadga — AQSh bozorining halol qismiga keng ulush olishga xizmat qiladi. Tanlovda xarajat, qaysi standart sizga yaqinroq va tozalash ma'lumoti qanchalik qulay e'lon qilinishi hal qiluvchi bo'lishi mumkin.

Xalqaro diversifikatsiya uchun

SPWO — SP Funds S&P World (ex-US) ETF

• Indeks: S&P DM Ex-U.S. & EM 50/50 Shariah Index — AQShdan tashqari rivojlangan va rivojlanayotgan bozorlar, teng yarmidan.
• Xarajat: 0,55% (emitent sahifasi). Ochilgan: 2023-yil 19-dekabr.
• Tarkib (2026-yil 2-oktabr): 396 ta pozitsiya, lekin bitta kompaniya juda katta: TSMC — 20,84%.

UMMA — Wahed Dow Jones Islamic World ETF

• Indeks: Dow Jones Islamic Market International Titans 100 — AQShdan tashqaridagi 100 ga yaqin yirik Shariat talabiga mos kompaniya.
• Xarajat: 0,65% (emitent sahifasi). Ochilgan: 2022-yil 7-yanvar.
• Tarkib (N-PORT, 2026-yil 31-may): 94 ta aksiya; eng yiriklari TSMC (10,0%), Samsung Electronics (8,2%), SK hynix (8,1%).

Soha ETF'lari

SPTE — SP Funds S&P Global Technology ETF

Butun dunyo texnologiya kompaniyalari (S&P Global 1200 Shariah Information Technology Capped). Xarajat 0,55%, ochilgan 2023-yil 30-noyabr (emitent sahifasi). 2026-yil 2-oktabr holatida 106 ta pozitsiya; eng yiriklari TSMC, Nvidia va Apple — har biri taxminan 11–12%. Bu fond allaqachon SPUS'da bor kompaniyalarni ko'p takrorlaydi.

SPRE — SP Funds S&P Global REIT Sharia ETF

Ko'chmas mulk investitsiya trastlari (REIT). Xarajat 0,50%, ochilgan 2020-yil 29-dekabr (emitent sahifasi); tarkibi 30 ga yaqin REIT. Muhim farq: o'z skrinerimizda REIT'larni "shubhali" deb belgilaymiz va universumga kiritmaymiz (metodologiya). SP Funds esa Shariat kengashi tasdiqlagan REIT'larni tanlaydi. Bu ulamolar va standartlar orasidagi farq — qaror sizniki.

Nimalarga e'tibor berish kerak

• Jamlanish. "500 ta kompaniyadan saralangan" degani "teng taqsimlangan" emas. SPUS va HLAL'da eng yirik o'nta aksiya portfelning yarmidan ko'pi — asosan texnologiya. SPWO'da bitta kompaniya beshdan bir qism.
• Xarajat. 0,45% — har 1 000 dollarga yiliga taxminan 4,5 dollar; 0,65% — 6,5 dollar. Bu summa narxdan avtomatik ushlanadi, alohida to'lanmaydi.
• Tozalash baribir sizda. ETF dividendida ham nohalal ulush bo'lishi mumkin. Emitent e'lon qilgan foiz bo'yicha hisoblang: tozalash qanday hisoblanadi.
• Soliq. AQSh ETF'i dividendidan ham AQSh soliq ushlaydi: dividend, zakot va soliq.
• Real ETF, CFD emas. Ba'zi platformalar ETF'ni CFD ko'rinishida beradi — bu egalik emas: CFD va real aksiya. O'zbekistondan qaysi broker orqali sotib olish mumkinligi: brokerlar solishtirmasi. Broker AQSh ETF'larini sizning hisob turingizga ochiq qilishini oldindan aniqlashtiring.

limitup bilan qanday bog'liq

Bu oltita ETF tarkibini skrinerimiz natijasi bilan doimiy solishtiramiz: SP Funds fondlari — kunlik, Wahed fondlari — choraklik SEC hisobotidan. Kabinetdagi aksiya sahifasida "Shariah ETF'lar tarkibida" bloki shu aksiyani qaysi ETF qancha vazn bilan ushlab turganini va bizning xulosa bilan farq bo'lsa, buni ochiq ko'rsatadi. Buning uchun ro'yxatdan o'ting. Ochiq ro'yxat: halol aksiyalar.

Bu maqola ma'lumot uchun va fatvo emas. Yakuniy diniy qaror uchun o'z olimingizga murojaat qiling. Investitsiya tavsiyasi ham emas.