Berkshire Hathaway'ni to'qimachilik fabrikasidan dunyodagi eng yirik konglomeratlardan biriga aylantirgan, tarixdagi eng mashhur qiymat investori.
Hayot yo'li
Warren Buffett 1930 yilda Nebraska shtatining Omaha shahrida tug'ilgan. Otasi Howard Buffett biznesmen va keyinchalik AQSh Kongressi a'zosi bo'lgan, onasi — Leila Stahl Buffett. Pulga qiziqishi juda erta boshlangan: yetti yoshida kutubxonadan "One Thousand Ways to Make $1000" kitobini olib o'qigan, uyma-uy saqich, Coca-Cola va jurnal sotgan, bobosining oziq-ovqat do'konida ishlagan.
11 yoshida birinchi aksiyasini (Cities Service imtiyozli aksiyasi) sotib olgan. O'smirlik yillarida Washington Post gazetasini tarqatgan, pinbol avtomatlari biznesi bilan daromad qilgan va 14 yoshida 40 akr yer sotib olgan. Wharton maktabida ikki yil o'qigach, 1951 yilda Nebraska universitetini tamomlagan. Benjamin Grahamning "The Intelligent Investor" kitobi uning hayotini o'zgartirgan: u Graham dars beradigan Columbia biznes maktabiga o'qishga kirib, 1951 yilda magistr darajasini olgan.
Sohaga kirib kelishi
Buffett 1951–1954 yillarda Omahadagi Buffett-Falk & Co. firmasida sotuvchi bo'lib ishladi, so'ng 1954 yilda ustozi Grahamning Graham-Newman firmasiga tahlilchi sifatida qabul qilindi. 1956 yilda Omahaga qaytib, Buffett Partnership investitsion hamkorligini ochdi. Shu yillarda, 1959 yilda, umrbod sherigi Charlie Munger bilan tanishdi. 1962 yildan to'qimachilik kompaniyasi Berkshire Hathaway aksiyalarini sotib ola boshladi va 1965 yilda uning nazoratini qo'lga oldi; 1970 yildan raisi va bosh direktori bo'ldi.
To'qimachilik biznesi zaif bo'lgani uchun Buffett kompaniya pulini sug'urtaga yo'naltirdi: 1967 yilda National Indemnity sotib olindi. Sug'urta "float"i — mijozlar to'lagan, lekin hali to'lov sifatida chiqib ketmagan mablag' — Berkshire uchun arzon investitsiya kapitaliga aylandi. Keyingi o'n yilliklarda See's Candies (1972), GEICO (to'liq 1996), General Re (1998), BNSF temir yo'li (2009–2010), Precision Castparts (2016) kabi kompaniyalar to'liq sotib olindi, Coca-Cola, American Express, Apple kabi kompaniyalarda yirik ulushlar shakllandi.
Charlie Munger (1924–2023) — huquqshunos va investor, 1978 yildan Berkshire raisi o'rinbosari. Buffett uni zamonaviy Berkshire falsafasining "me'mori" deb atagan: aynan Munger uni "juda arzon, lekin o'rtacha" kompaniyalardan "adolatli narxdagi ajoyib kompaniyalar"ga burgan. Munger 2023-yil noyabrida 99 yoshida vafot etdi. Natija: Berkshire aksiyasining bozor qiymati 1965–2024 yillarda yiliga o'rtacha 19,9% o'sgan, S&P 500 esa (dividendlar bilan) 10,4% — umumiy farq misli ko'rilmagan darajada katta.
Investitsiya uslubi
Buffett o'zi tushunadigan, uzoq muddatli raqobat ustunligi ("xandaq", moat) bor, boshqaruvi halol va qobiliyatli kompaniyalarni oqilona narxda sotib oladi va ularni yillab, ba'zan o'n yillab ushlab turadi. Uning mashhur fikri: ideal ushlash muddati — "abadiy". Portfel kuchli konsentratsiyalangan: bir necha eng yaxshi g'oyaga katta ulush ajratiladi. Texnologiyani u odatda chetlab o'tgan, lekin Apple'ni texnologiya emas, mijozlar sodiq bo'lgan iste'mol mahsuloti kompaniyasi sifatida baholagan.
U bozor bashoratlari bilan shug'ullanmaydi, arzon imkoniyat bo'lmasa katta naqd pul ushlab kutishga tayyor. Shuningdek, butun kompaniyalarni to'liq sotib olishni afzal ko'radi — shuning uchun Berkshire'ning ko'p qiymati 13F hisobotida ko'rinmaydigan sho'ba kompaniyalarda (sug'urta, temir yo'l, energetika) joylashgan.
Eng yaxshi qarorlari
See's Candies (1972)
Berkshire shokolad ishlab chiqaruvchi See's'ni $25 mln ga sotib oldi. Kompaniya kam kapital talab qilib, katta pul oqimi berdi: 2019 yilga kelib u Berkshire'ga $2 mlrd dan ortiq daromad keltirgan. Buffett bu xariddan "ajoyib biznes"ning qadrini o'rgangan.
Coca-Cola (1988)
Buffett 1988 yilda Coca-Cola aksiyalarini ola boshladi va oxir-oqibat kompaniyaning ~7% ini $1,02 mlrd ga sotib oldi. Bu Berkshire'ning eng daromadli va eng uzoq ushlangan investitsiyalaridan biriga aylandi.
GEICO
1951 yilda talaba Buffett dam olish kuni GEICO idorasiga borib, vitse-prezident bilan soatlab suhbatlashgan va birinchi ulushini olgan. 1996 yilda Berkshire qolgan 49% ni $2,3 mlrd ga sotib olib, kompaniyani to'liq egalladi. Buffett 2024 yilgi xatida GEICO'ni hayotidagi eng yaxshi biznes qarorlaridan biri sifatida tilga olgan.
Apple (2016 yildan)
Berkshire 2016 yilda Apple aksiyalarini ola boshladi va keyingi yillarda uni eng katta pozitsiyasiga aylantirdi. 2024 yilda ulushning katta qismi sotildi — bu ham yirik foyda bilan yakunlangan.
Yaponiya savdo uylari (2019–2020)
Berkshire Yaponiyaning beshta yirik savdo kompaniyasi (Itochu, Mitsubishi, Mitsui, Sumitomo, Marubeni) har birining 5% dan ortiq ulushini sotib oldi — AQShdan tashqaridagi kam uchraydigan yirik qadam.
Eng katta xatolari
Berkshire Hathaway'ning o'zi (1965)
Buffett to'qimachilik kompaniyasini sotib olishni o'zining "eng yomon savdosi" deb atagan: biznes yillar davomida qiynaldi va oxirgi fabrikalar 1985 yilda yopildi.
Dexter Shoe (1993)
Buffett poyabzal kompaniyasini $433 mln qiymatidagi Berkshire aksiyalari evaziga sotib oldi. Raqobat ustunligi tez yo'qoldi; aksiya bilan to'langani uchun aksiyadorlarga real narxi 2007 yil hisobida $3,5 mlrd ga yetdi. Buffett buni o'zining "eng yomon kelishuvi" deb tan olgan.
Aviakompaniyalar (2016–2020)
Ilgari aviatsiyani investorlar uchun "o'lim tuzog'i" degan Buffett 2016 yilda AQShning to'rtta yirik aviakompaniyasiga katta mablag' tikdi va 2020-yil aprelida, pandemiya paytida barchasini zarar bilan sotdi.
Kraft Heinz va IBM
2015 yilgi Kraft Heinz birlashuvi bo'yicha Buffett 2019 yilda "ortiqcha to'laganmiz" degan. 2011 yilda ~$11 mlrd ga olingan IBM ulushi kutilgan natijani bermay, 2018 yilgacha to'liq sotildi.
Hozir
2025-yil mayida Buffett Greg Abelni vorisi sifatida taklif qildi va Abel 2026-yil 1-yanvardan Berkshire'ning prezidenti va bosh direktori bo'ldi. Abel (1962 yilda Kanadada tug'ilgan) avval Berkshire Hathaway Energy'ni boshqargan, 2018 yildan sug'urtadan tashqari bizneslar bo'yicha rais o'rinbosari edi. Uning davridagi ilk yirik bitimlar — OxyChem (2026-yil yanvar, $9,7 mlrd) va Taylor Morrison uy-joy qurilish kompaniyasini sotib olish kelishuvi (2026-yil may).
2026-yil 18-sentyabrda 96 yoshli Buffett raislikdan ham ketdi; raislikni o'g'li Howard Buffett egalladi, Warren Buffett esa direktorlar kengashida qoldi. U boyligining 99% ini xayriyaga berishga va'da qilgan; 2026 yilda Gates fondiga xayriyani to'xtatib, keyingi ehsonlarni oila fondlariga yo'naltirgan.
Portfelini kuzatib nima olamiz
- Berkshire portfeli — uzoq muddatli signal: bu yerda yangi pozitsiya yoki ulushni sezilarli oshirish odatda yillar uchun qilinadi, shuning uchun eng qimmatli ma'lumot — qaysi kompaniyalar choraklar davomida izchil sotib olinayotgani.
- Ehtiyot bo'ling: 13F hisoboti chorak tugaganidan 45 kungacha kechikib chiqadi, faqat AQShdagi uzun aksiya pozitsiyalarini ko'rsatadi; Berkshire'ning to'liq sotib olingan sho'ba kompaniyalari va naqd puli unda ko'rinmaydi. Ba'zi pozitsiyalarni Buffett emas, boshqa investitsiya menejerlari tanlagan bo'lishi mumkin.
- 2026 yildan qarorlar Greg Abel boshchiligidagi jamoa tomonidan qabul qilinmoqda — eski "Buffett tanlovi" va yangi davr qarorlarini ajratib ko'rish foydali.
- Halol investor nazari: Berkshire'ning an'anaviy sevimli sohalari — banklar, sug'urta, moliyaviy xizmatlar va qarzi ko'p kompaniyalar — odatda halol skriningdan o'tmaydi; iste'mol tovarlari, texnologiya va sanoat pozitsiyalari esa o'tishi mumkin. Har pozitsiyaning halol holatini Portfel tabida ko'ring.
- Ko'r-ko'rona nusxa ko'chirish strategiya emas: Buffett kompaniyani o'z narxida va o'z vaqtida olgan — sizga esa hozirgi narx va hozirgi vaziyatga mustaqil baho berish kerak.
Matn ochiq manbalar asosida tayyorlangan tanishtiruv — investitsiya tavsiyasi emas. Xato topsangiz, bizga yozing.