2008 yilgi ipoteka inqirozini oldindan ko'rib, unga qarshi tikkan shifokor-investor — "The Big Short" qahramoni.
Hayot yo'li
Maykl Berri 1971 yilda Kaliforniyaning San-Xose shahrida tug'ilgan. Ikki yoshida retinoblastoma (ko'z o'smasi) tufayli chap ko'zidan ayrilgan va bolaligidan sun'iy ko'z bilan yashaydi. Davlat maktabini tugatgach, UCLA'da iqtisod va tibbiyotga tayyorlov yo'nalishida o'qigan, 1997 yilda Vanderbilt universiteti tibbiyot maktabini bitirgan. Ota-onasi va oilasining kasbi haqida ochiq manbalarda ma'lumot kam.
Berri o'zida Asperger sindromi borligini o'g'lining tashxisidan keyin mustaqil o'rganib, anglagan.
Sohaga kirib kelishi
Berri Stenford kasalxonasida rezidenturada (nevrologiya va patologiya) o'qib yurgan paytda ishdan bo'sh vaqtlarida sevimli mashg'uloti — investitsiya bilan shug'ullangan; rezidenturalarning birortasini ham tugatmagan. 1996 yildan Silicon Investor forumlarida qiymat investitsiyasi bo'yicha yozgan tahlillari Vanguard, White Mountains Insurance Group va mashhur investor Joel Greenblatt e'tiborini tortdi. 2000 yil oxirida u tibbiyotni tashlab, meros va oilasidan olingan qarz hisobiga Scion Capital fondini ochdi (nomi Terri Bruksning "The Scions of Shannara" romanidan olingan).
2005 yildan Berri AQSh ipoteka bozoriga e'tibor qaratdi: 2003–2004 yillardagi kredit berish amaliyotini o'rganib, uy-joy pufagi eng kechi 2007 yilda yorilishini taxmin qildi va Goldman Sachs kabi banklardan subprime ipoteka obligatsiyalariga qarshi kredit-defolt svoplari (CDS) sotib oldi. Natija kelguncha investorlar unga qarshi chiqib, pullarini qaytarib olishni talab qilgan. 2008 yilda inqiroz boshlangach, bu tikish unga shaxsan ~$100 mln, investorlariga esa $700 mln dan ortiq foyda keltirdi. Shundan keyin u Scion Capital'ni yopdi.
2013 yilda Berri Scion Asset Management nomi bilan qaytdi va suv, qishloq xo'jaligi yerlari, oltin kabi "real" aktivlarga e'tibor berdi. Uning hikoyasi Maykl Lyuisning "The Big Short" (2010) kitobida yozilgan, 2015 yilgi filmda esa uni Kristian Beyl o'ynagan.
Investitsiya uslubi
Berri o'zini Benjamin Grem va Devid Dodd maktabining shogirdi deb biladi: asosiy g'oyasi — "xavfsizlik zaxirasi" (margin of safety), ya'ni qiymatidan ancha arzon narsa sotib olish. U olomonga qarshi borishdan qo'rqmaydi, kam pozitsiyaga konsentratsiya qiladi va pufak deb hisoblagan joyda put-opsionlar orqali tushishga tikadi.
Shuning uchun uning 13F hisobotlari keskin o'zgaruvchan: chorakdan-chorakka deyarli butun portfel almashishi mumkin, opsionlar esa jadvalda katta "nominal" summa bo'lib ko'rinsa ham, haqiqiy tikilgan pul ancha kichik bo'ladi.
Eng yaxshi qarorlari
Subprime ipotekaga qarshi tikish (2005–2008)
Ipoteka obligatsiyalariga qarshi CDS'lar inqirozda o'zini oqladi: Berriga ~$100 mln, investorlarga $700 mln dan ortiq foyda. Bu Uoll-stritdagi eng mashhur kontrarian tikishlardan biri bo'lib qoldi.
Forumdan fondgacha (1996–2000)
Hech qanday moliyaviy ma'lumoti bo'lmagan shifokor o'z internet tahlillari bilan professional investorlar e'tiborini tortdi va o'z fondini ochdi — ochiq, sifatli tahlilning kuchiga yorqin misol.
GameStop'ni erta ko'rish (2019–2021)
Berri GameStop'ga 2021 yilgi meme-aksiya portlashidan ancha oldin investitsiya qilgan.
Eng katta xatolari
Investorlar isyoni (2006–2007)
To'g'ri chiqqan tikish ham juda og'ir kechdi: natija kelguncha fond yo'qotish ko'rsatdi, investorlar pulini qaytarishni talab qildi. Bu tajriba "to'g'ri bo'lish" va "o'z vaqtida to'g'ri bo'lish" boshqa-boshqa narsa ekanini ko'rsatadi.
GameStop'dan erta chiqish (2021)
Berri GameStop'dagi ulushini 2021 yil boshidagi keskin o'sishdan oldin sotib yuborgan, shuning uchun eng katta sakrashdan foyda ko'rmagan.
Hozir
Scion Asset Management'ning SEC'dagi ro'yxatdan o'tishi 2025 yil 10 noyabrda bekor qilingan. Undan oldingi oxirgi 13F (2025 yil 3-chorak) Nvidia va Palantir'ga qarshi put-opsionlarni ko'rsatgan edi. Investorlarga yozilgan (2025 yil 27 oktyabr sanali) xatda Berri qimmatli qog'ozlarni baholashi uzoq vaqtdan beri bozor bilan mos kelmayotganini yozgan. Shundan keyin u 13F topshirmaydi — demak, bu sahifadagi portfel 2025 yil 3-chorakdagi holat bo'lib qoladi va yangilanmaydi.
2025 yil noyabridan Berri "Cassandra Unchained" nomli pullik Substack xatnomasida bozor, ayniqsa sun'iy intellekt pufagi haqida yozadi va X'da faol. 2026 yilda u 55 yoshda.
Portfelini kuzatib nima olamiz
- Berrining portfeli endi "jonli" emas: oxirgi 13F 2025 yil 3-chorakka tegishli. Uni tarixiy hujjat sifatida o'qing, bugungi signal sifatida emas.
- Uning 13F'idagi put-opsionlar nominal summasi chalg'itadi — haqiqiy tikilgan pul ancha kichik bo'lishi mumkin (Palantir misolida ~$9,2 mln). Opsionlarni oddiy aksiya pozitsiyasi deb o'qimang.
- 13F 45 kun kechikadi, Berri esa pozitsiyani tez almashtiradi: hisobot chiqquncha u allaqachon chiqib ketgan bo'lishi mumkin. Ko'chirib olish strategiya emas.
- Foydali tomoni — g'oyalar: u nimani "arzon" va nimani "pufak" deb ko'rganini o'rganish fikrlash uchun yaxshi mashq.
- Halol nazarida: put-opsion va qisqa sotish kabi vositalar ko'plab ulamolar nazarida joiz emas; oddiy aksiyalarning halol holatini esa Portfel tabida ko'ring.
Matn ochiq manbalar asosida tayyorlangan tanishtiruv — investitsiya tavsiyasi emas. Xato topsangiz, bizga yozing.