Icahn Enterprises asoschisi — 1980-yillarning mashhur "korporativ reyderi" va Uoll-stritning eng tajribali aktivist investori.
Hayot yo'li
Carl Icahn 1936 yilda Nyu-Yorkning Bruklin tumanida yahudiy oilasida tug'ilgan va Kvinsdagi Far Rockaway mahallasida ulg'aygan. Otasi Michael sinagogada kantor (qo'shiqchi) va o'rinbosar o'qituvchi bo'lib ishlagan, onasi Bella esa maktab o'qituvchisi bo'lgan.
U 1957 yilda Prinston universitetini falsafa yo'nalishi bo'yicha tamomladi. Keyin Nyu-York universitetining tibbiyot maktabida o'qidi, biroq ikki yildan so'ng uni tashlab, armiya zaxirasiga xizmatga ketdi.
Sohaga kirib kelishi
Icahn moliya sohasiga 1961 yilda Dreyfus kompaniyasida broker bo'lib kirdi, keyin optsionlar savdosi bilan shug'ullandi. 1968 yilda o'zining $150 ming va amakisidan olingan $400 ming bilan Nyu-York fond birjasida joy sotib olib, Icahn & Co. firmasini ochdi — u risk-arbitraj va optsionlarga ixtisoslashdi.
1970–80-yillarda Icahn "korporativ reyder" sifatida tanildi: arzon baholangan kompaniyalarda yirik ulush olib, ularni qayta tuzish yoki sotishga majburlardi. 1978 yilda Tappan'da nazorat ulushini oldi, 1985–1988 yillarda Trans World Airlines (TWA) aviakompaniyasini dushmanona yo'l bilan egalladi. U TWA aktivlarini bosqichma-bosqich sotib, ~$469 mln foyda ko'rdi, aviakompaniya esa $540 mln qarz bilan qoldi — buni tanqidchilar "aktivlarni talash" deb atadi. U Texaco, RJR Nabisco va U.S. Steel'da ham katta pozitsiyalar egallagan.
Keyinchalik uning asosiy vositasi birjada savdo qilinadigan Icahn Enterprises xolding kompaniyasi bo'ldi (Florida, Sunny Isles Beach; Icahn ~86% ulushga ega). 2011 yildan beri u tashqi investorlar pulini boshqarmaydi — mablag'larni qaytarib, faqat o'z va xolding kapitali bilan ishlaydi.
Investitsiya uslubi
Icahn — klassik aktivist. U o'zining fikricha arzon baholangan kompaniyada yirik ulush sotib oladi, so'ng rahbariyatdan aksiyadorlar foydasiga o'zgarishlarni talab qiladi: kompaniyani bo'lish, aktivlarni sotish, aksiyalarni qayta sotib olish, direktorlarni almashtirish. Kerak bo'lsa proksi-kurash va sudga murojaatdan qaytmaydi.
Uning portfeli odatda bir nechta yirik pozitsiyaga to'plangan bo'lib, energetika (CVR Energy), sanoat, avtomobil xizmatlari va ko'chmas mulk kabi "eski iqtisodiyot" sohalariga og'ishgan.
Eng yaxshi qarorlari
Netflix (2012–2013)
Icahn Netflix aksiyalari arzon bo'lgan paytda yirik ulush oldi. 2013 yilda ulushining yarmini sotib, $800 mln dan ortiq foyda ko'rdi.
Apple (2013–2016)
2013 yil oktyabrida Apple'da yirik pozitsiya ochib, kompaniyani aksiyalarni ko'proq qayta sotib olishga chaqirdi; 2014 yil yanvarida yana ~$0,5 mlrd qo'shdi. 2016 yil aprelida Apple'ning Xitoy bilan munosabatlaridagi xavflarni sabab qilib, pozitsiyadan to'liq chiqdi.
eBay va PayPal'ni ajratish
Icahn eBay rahbariyatini PayPal to'lov biznesini alohida kompaniyaga ajratishga undagan aktivistlardan biri bo'ldi — keyinchalik PayPal mustaqil kompaniya sifatida birjaga chiqdi.
Eng katta xatolari
Hertz (2014–2020)
Avtomobil ijarasi kompaniyasi Hertz'ga katta tikish pandemiya davrida halokat bilan tugadi: 2020 yil mayida Icahn 39% lik ulushini aksiyasi 72 sentdan sotib, qariyb $2 mlrd zarar ko'rdi.
Hindenburg hisoboti (2023)
2023 yil mayida short-sotuvchi Hindenburg Research Icahn Enterprises qimmat baholangani va dividendi barqaror emasligini da'vo qilgan hisobot chiqardi; aksiya bir kunda ~20% tushdi. Keyin kompaniya dividendni ikki barobar qisqartirdi, 2024 yil avgustida esa SEC garovga qo'yilgan aksiyalar haqida ma'lumotni oshkor qilmagani uchun kompaniyani $1,5 mln, Icahn'ni $500 ming jarimaga tortdi.
Talisman Energy (2014)
Neft-gaz kompaniyasi Talisman'ga kiritilgan sarmoya aksiyaning ~71% ga qulashi bilan yo'qotishga aylandi; u ikki oydan keyin pozitsiyani sotdi.
Hozir
2026 yilda Icahn 90 yoshda va hamon faol: Icahn Enterprises birjada savdo qilinadi, CVR Energy kabi yirik nazorat ulushlari saqlanib qolgan. Uning o'g'li Brett Icahn ham investitsiya ishlarida ishtirok etadi.
Icahn Capital Management hisobotlarida asosan Icahn Enterprises va uning shu'ba tuzilmalari egalik qilayotgan aksiyalar ko'rinadi — ularning ko'pchiligi u uzoq yillar nazorat qilib kelayotgan kompaniyalar.
Portfelini kuzatib nima olamiz
- Icahn yangi kompaniyada katta ulush olsa, bu ko'pincha aktivist kampaniya boshlanishini anglatadi — keyingi yangiliklar (kengashdagi o'rinlar, qayta tuzish) aksiya narxiga kuchli ta'sir qiladi.
- Uning ko'p pozitsiyalari o'nlab yillar ushlab turiladigan nazorat ulushlaridir (masalan, CVR Energy) — ular oddiy investor uchun "sotib olish signali" emas, balki Icahn imperiyasining tuzilmasi.
- 13F 45 kun kechikadi va faqat uzun pozitsiyalarni ko'rsatadi; Icahn'ning bozorga qarshi xedjlari va shortlari (bu ham uning tarixida katta zararlarga sabab bo'lgan) bu yerda ko'rinmaydi.
- Halol investor nazari: Icahn'ning odatiy sohalari — energetika, neftni qayta ishlash, avtomobil xizmatlari, ko'chmas mulk — ko'pincha qarzi yuqori kompaniyalar bo'ladi va halol skriningdan o'tmasligi mumkin. Har pozitsiyaning halol holatini Portfel tabida ko'ring.
Matn ochiq manbalar asosida tayyorlangan tanishtiruv — investitsiya tavsiyasi emas. Xato topsangiz, bizga yozing.